🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2023 CSAT Paper-II 2023 MEDIUM

B मधील प्रत्येक घटक A मधे पण आहे. C मधील काही घटक A मधे आहेत. D मधील प्रत्येक घटक C मधे आहेत पण D मधील एकही घटक A मधे नाही. ह्या माहितीच्या आधारे पुढील पैकी कोणते विधान अशक्य आहे ?

EN Every element of B is an element of A. Some elements of C are elements of A. Every element of D is an element of C but no element of D is an element of A.

Which of the following statements are impossible?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
C मधील काही घटक B मधे आहेत
Some element of C is in B
B
B मधील प्रत्येक घटक C मधे आहेत
Every element of B is in C
C
A मधील प्रत्येक घटक B अथवा C मधे आहे
Every element of A is either in B or in C
D
C मधील प्रत्येक घटक A मधे आहेत
Every element of C is in A
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय ४ (C मधील प्रत्येक घटक A मधे आहेत) आहे.

### सविस्तर स्पष्टीकरण:

संच सिद्धांतानुसार (Set Theory / Venn Logic) दिलेल्या अटी:

१. B मधील प्रत्येक घटक A मध्ये आहे:
$$B \subseteq A$$
२. C मधील काही घटक A मध्ये आहेत:
$$C \cap A \neq \emptyset$$
३. D मधील प्रत्येक घटक C मध्ये आहे:
$$D \subseteq C$$
४. D मधील एकही घटक A मध्ये नाही:
$$D \cap A = \emptyset$$

विधान ४ चे परीक्षण (अशक्य विधान):

• विधान ४ म्हणते: *"C मधील प्रत्येक घटक A मधे आहेत"* ($C \subseteq A$).
• जर $C$ हा पूर्णपणे $A$ चा उपसंच असेल ($C \subseteq A$), आणि $D$ हा $C$ चा उपसंच असेल ($D \subseteq C$), तर संकमक नियमानुसार (Transitive property of subsets) $D$ मधील प्रत्येक घटक अनिवार्यपणे $A$ मध्ये असायलाच हवा ($D \subseteq A$).
• परंतु अट ४ मध्ये स्पष्टपणे सांगितले आहे की "D मधील एकही घटक A मध्ये नाही" ($D \cap A = \emptyset$).
• हा थेट परस्परविरोधाभास (Direct Contradiction) निर्माण करतो!
• म्हणजेच, संच $C$ मधील सर्व घटक $A$ मध्ये असणे निव्वळ अशक्य आहे.

म्हणून विचारलेले अशक्य विधान पर्याय ४ आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

उपसंचांच्या संक्रामक गुणधर्मानुसार: जर $D \subseteq C$ आणि $C \subseteq A$ असेल, तर $D \subseteq A$ झालेच पाहिजे. परंतु गणितात $D \cap A = \emptyset$ दिले असल्याने $C \subseteq A$ असणे पूर्णतः अशक्य ठरते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 4 (Every element of C is in A).

### Detailed Point-by-Point Analysis:

Formal Set Theoretic representation:

1. $B \subseteq A$ (B is a subset of A)
2. $C \cap A \neq \emptyset$ (C intersects A)
3. $D \subseteq C$ (D is a subset of C)
4. $D \cap A = \emptyset$ (D and A are strictly disjoint)

Evaluating Option 4 for Impossibility:

• Option 4 asserts: *"Every element of C is in A"* ($C \subseteq A$).
• If $C \subseteq A$ were true, then since $D \subseteq C$ (from premise 3), by the transitive property of subsets:
$$D \subseteq C \subseteq A \implies D \subseteq A$$
• However, premise 4 explicitly states that $D \cap A = \emptyset$ (no element of D is in A).
• Because a non-empty set cannot simultaneously be a subset of A and completely disjoint from A, this creates an irreconcilable logical contradiction.
• Therefore, $C \subseteq A$ is mathematically and logically impossible.

Hence, the impossible statement is Option 4.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

By transitivity of subset relations: $D \subseteq C$ and $C \subseteq A \implies D \subseteq A$. Since $D$ is disjoint from $A$, $C$ cannot be a subset of $A$, rendering Option 4 impossible.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) C मधील काही घटक B मधे आहेत (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) B मधील प्रत्येक घटक C मधे आहेत (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) A मधील प्रत्येक घटक B अथवा C मधे आहे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) C मधील प्रत्येक घटक A मधे आहेत (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर **पर्याय ४ (C मधील प्रत्येक घटक A मधे आहेत)** आहे.
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT-२)
quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →