खालील विधानांचे अवलोकन करा : विधान I : एडवर्ड कोक याने रूल ऑफ लॉ (कायद्याचे राज्य) या संकल्पनेची निर्मिती केली. विधान II : ए.वी. डायसी यांनी नंतर ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीमधील व्याख्याना दरम्यान ही संकल्पना विकसित केली. पर्यायी उत्तरे:
EN
Examine the following statements:
Statement I: Edward Coke originated the concept of Rule of Law.
Statement II: A.V. Dicey later developed this concept during his lectures at Oxford University.
Alternative Answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (दोन्ही विधाने बरोबर आहेत)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
विधान I बरोबर आहे: इंग्लंडचे मुख्य न्यायाधीश सर एडवर्ड कोक (Sir Edward Coke) यांनी १७ व्या शतकात राजा जेम्स प्रथम यांच्या काळात कायद्याचे राज्य (Rule of Law) या संकल्पनेचा मूळ पाया घातला. त्यांनी स्पष्ट केले की राजासुद्धा ईश्वर आणि कायद्याच्या अधीन आहे (*The King is under no man, but under God and the law*).
२.
विधान II बरोबर आहे: पुढे १९ व्या शतकात ऑक्सफर्ड विद्यापीठाचे प्राध्यापक ए. व्ही. डायसी (A.V. Dicey) यांनी १८८५ मधील त्यांच्या प्रसिद्ध ग्रंथ *'Introduction to the Study of the Law of the Constitution'* मध्ये कायद्याच्या राज्याची पद्धतशीर व सविस्तर मांडणी केली.
३.
डायसी यांनी मांडलेली कायद्याच्या राज्याची तीन तत्त्वे:
•
१) कायद्याची सर्वोच्चता (Supremacy of Law - मनमानी अधिकारांचा अभाव).
•
२) कायद्यासमोर समानता (Equality before Law).
•
३) वैयक्तिक अधिकारांचे प्राबल्य (Predominance of Legal Spirit).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कायद्याच्या राज्याचे मूळ जनक: सर एडवर्ड कोक.
•
आधुनिक स्वरूप देणारे विचारवंत: प्रा. ए. व्ही. डायसी (१८८५).
•
भारतीय संविधानातील कलम १४: कायद्यासमोर समानता (ब्रिटिश संकल्पना) आणि कायद्याचे समान संरक्षण (अमेरिकन संकल्पना).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Both statements are correct)
Detailed Explanation:
1.
Statement I is correct: Chief Justice Sir Edward Coke originated the modern concept of the 'Rule of Law' during the reign of King James I, asserting that the monarch himself is subject to God and the law, not above it.
2.
Statement II is correct: Later in 1885, British jurist and Oxford Vinerian Professor A.V. Dicey developed and popularized the classical formulation of the Rule of Law in his seminal work *The Law of the Constitution*.
3.
Dicey's Three Postulates of the Rule of Law:
•
1) Absence of arbitrary power / Supremacy of Law.
•
2) Equality before the law (all citizens subject to the ordinary law administered by ordinary courts).
•
3) The constitution is the consequence of individual rights enforced by courts.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Originator: Sir Edward Coke.
•
Classical Theorist: A.V. Dicey (1885).
•
Article 14 of Indian Constitution: Embodies the Rule of Law as part of the Basic Structure.