प्रसिद्ध ब्रिटिश इतिहासकार सिडनी ओवेन यांनी, "ज्याच्याविषयी काही चांगले शब्द वापरता येतील असा हा शेवटचा मुघल सम्राट होता", हे गौरवद्गार खालीलपैकी कोणत्या मुघल सम्राटाबद्दल काढले होते?
EN
Famous British historian Sidney Owen remarked, "He was the last Mughal emperor about whom anything good could be said" regarding which of the following Mughal emperors?
योग्य उत्तर शाहआलम पहिला (बहादूर शाह पहिला) आहे.
सविस्तर माहिती:
•
कालावधी: 1707 ते 1712.
•
औरंगजेबाच्या मृत्यूनंतर (1707) त्याचा 63 वर्षांचा ज्येष्ठ पुत्र प्रिन्स मुझ्झम हा जाजाऊच्या लढाईत आपल्या भावांचा (आझम शाह आणि काम बख्श) पराभव करून बहादूर शाह पहिला (किंवा शाहआलम पहिला) या नावाने मुघल गादीवर बसला.
•
त्याने मराठे, राजपूत आणि शिखांशी सलोख्याचे धोरण अवलंबण्याचा प्रयत्न केला. त्याने छत्रपती संभाजी महाराजांचे पुत्र छत्रपती शाहू महाराज यांची मुघल कैदेतून सन्मानाने मुक्तता केली.
•
प्रसिद्ध समकालीन इतिहासकार खफी खान याने त्याला त्याच्या प्रशासकीय दुर्लक्षामुळे 'शाह-ए-बेखबर' म्हटले, तर ब्रिटिश इतिहासकार सिडनी ओवेन (Sidney Owen) यांनी लिहिले की, *"He was the last Mughal emperor about whom anything good could be said"* (ज्याच्याविषयी काही चांगले उद्गार काढता येतील असा तो शेवटचा मुघल सम्राट होता).
•
1712 मध्ये त्याच्या मृत्यूनंतर मुघल गादीवर अत्यंत कमकुवत आणि बाहुले सम्राट बसले आणि मुघल साम्राज्याचा ऱ्हास वेगाने झाला.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
शाहआलम दुसरा (1759-1806): पानिपतच्या तिसऱ्या युद्धाच्या वेळी (1761) आणि बक्सारच्या लढाईत (1764) सम्राट होता; त्याने 1765 मध्ये ब्रिटिशांना बंगालची 'दिवाणी' दिली.
•
अहमदशाह (1748-1754): याच्या काळात अहमदशाह अब्दालीने भारतावर आक्रमणे सुरू केली.
•
अकबर दुसरा (1806-1837): याने राजा राममोहन रॉय यांना लंडनला पाठवले आणि त्यांना 'राजा' पदवी दिली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
बहादूर शाह पहिला / शाहआलम पहिला यानेच 1707 मध्ये छत्रपती शाहू महाराजांची मुघल कैदेतून सुटका केली होती, ज्यातून पुढे महाराष्ट्रात छत्रपती शाहू आणि महाराणी ताराबाई यांच्यात यादवी संघर्ष उद्भवला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Shah Alam I (Bahadur Shah I).
Detailed Information:
•
Reign: 1707 to 1712.
•
After Aurangzeb's death in 1707, his 63-year-old eldest son Prince Muazzam defeated his brothers Azam Shah and Kam Bakhsh in the succession war (Battle of Jajau) and ascended the throne as Bahadur Shah I (also styled Shah Alam I).
•
He pursued a policy of reconciliation with the Marathas, Rajputs, and Sikhs. Notably, he released Chhatrapati Shahu Maharaj from Mughal captivity in 1707.
•
The contemporary chronicler Khafi Khan termed him 'Shah-i-Bekhabar' (Heedless King) due to his indifferent administration, while British historian Sidney Owen made the famous observation: *"He was the last Mughal emperor about whom anything good could be said."*
•
His death in 1712 plunged the empire into rapid decay governed by puppet emperors controlled by the Sayyid Brothers.
Distractor Analysis:
•
Shah Alam II (1759–1806): Reigned during the Third Battle of Panipat (1761) and Battle of Buxar (1764); granted the Diwani of Bengal, Bihar, and Orissa to the British in 1765.
•
Ahmad Shah (1748–1754): Incompetent emperor during whose reign Ahmad Shah Abdali raided India.
•
Akbar II (1806–1837): Pensioner of the British East India Company who conferred the title 'Raja' upon Ram Mohan Roy.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Bahadur Shah I / Shah Alam I released Chhatrapati Shahu Maharaj in 1707, triggering the internal Maratha contest between Shahu Maharaj and Maharani Tarabai.