🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

खाणकाम आणि सागरी वाळू उपशाच्या संदर्भात पर्यावरण आणि भूगर्भशास्त्रामध्ये चर्चेत आलेले 'गार्नेट' (Garnet) हे खालीलपैकी काय आहे?

EN Featured in environmental and geological analyses concerning beach sand mineral mining, what is 'Garnet'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
एक गडद लाल रंगाचे सिलिकेट खनिज व रत्न (Deep red silicate mineral)
A deep red silicate mineral and gemstone
B
नवीन विकसित केलेले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मॉडेल
Newly developed artificial intelligence language model
C
शेतजमिनीचे नुकसान करणारे आक्रमक तण
Invasive agricultural weed species
D
पाण्यात विरघळणाऱ्या जीवनसत्वाचा एक प्रकार
Water-soluble vitamin compound
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) एक गडद लाल रंगाचे सिलिकेट खनिज व रत्न (Deep red silicate mineral)

महत्त्वाचे स्पष्टीकरण:

• खनिजाची ओळख: 'गार्नेट' हे गडद लाल रंगाचे सिलिकेट खनिज (Silicate Mineral) आहे, ज्याचा उपयोग मौल्यवान रत्न (Gemstone) तसेच औद्योगिक क्षेत्रात अपघर्षक (Abrasive) म्हणून केला जातो.
• भारतातील साठे: भारतातील किनारपट्टीवरील वाळूत (Beach Sand Minerals - BSM) गार्नेट मुबलक प्रमाणात आढळते, विशेषतः तामिळनाडू, ओडिशा, आंध्र प्रदेश आणि केरळ या राज्यांच्या समुद्रकिनाऱ्यावर.
• औद्योगिक उपयोग:
• वॉटरजेट कटिंग (Waterjet Cutting) मध्ये धातू आणि काच कापण्यासाठी.
• सँडब्लास्टिंग आणि पृष्ठभाग गुळगुळीत करण्यासाठी.
• पाण्याच्या गाळणीत (Filtration) फिल्टर मीडिया म्हणून.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भारतातील महत्त्वाचे सागरी वाळू खनिजे (Beach Sand Minerals):

• इल्मेनाइट आणि रुटाइल: टायटॅनियमचे मुख्य धातुक.
• मोनाझाइट: थोरियम (Thorium) आणि दुर्मिळ मूलद्रव्यांचा (REE) मुख्य स्त्रोत (अणुऊर्जा विभागाच्या नियंत्रणाखाली).
• जिरकॉन: अणुभट्ट्यांमध्ये वापरले जाणारे जिरकोनियम.
• गार्नेट आणि सिलिमॅनाइट: औद्योगिक खनिजे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) A deep red silicate mineral and gemstone

Key Explanation:

• Geological Nature: Garnet is a group of complex silicate minerals recognized for deep red coloration, valued both as semi-precious gemstones and hard industrial abrasives.
• Occurrence in India: Concentrated within the heavy mineral placer beach sands along the coastlines of Tamil Nadu, Odisha, Andhra Pradesh, and Kerala.
• Industrial Utilization: Critical for precision high-pressure waterjet cutting, industrial sandblasting, and multi-media water filtration beds.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Indian Beach Sand Minerals (BSMs):

• Ilmenite & Rutile: Prime sources of Titanium.
• Monazite: Phosphate mineral containing Thorium and Rare Earth Elements (REEs) under Department of Atomic Energy jurisdiction.
• Zircon & Garnet: Industrial and refractory minerals.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) एक गडद लाल रंगाचे सिलिकेट खनिज व रत्न (Deep red silicate mineral) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) एक गडद लाल रंगाचे सिलिकेट खनिज व रत्न (Deep red silicate mineral)**[/gold]
⚠️ पर्याय (2) नवीन विकसित केलेले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मॉडेल (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) शेतजमिनीचे नुकसान करणारे आक्रमक तण (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) पाण्यात विरघळणाऱ्या जीवनसत्वाचा एक प्रकार (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जून २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जून २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जून २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जून २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जून २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जून २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →