🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

विषारी पोर्तुगीज मॅन-ऑफ-वॉर जेलीफिश खाऊन जगणारा आणि समुद्राच्या पृष्ठभागावर उलटा तरंगणारा 'ब्लू ड्रॅगन' (Glaucus atlanticus) स्पेनच्या भूमध्य समुद्रात दुर्मिळपणे आढळण्यामागे शास्त्रज्ञांनी कोणते पर्यावरणीय कारण दिले आहे?

EN Feeding on venomous Portuguese man o' war siphonophores and floating upside-down, the rare sightings of 'Blue Dragon' sea slugs (Glaucus atlanticus) off Spain's Mediterranean beaches are attributed to which factor?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
भूमध्य समुद्राचे जलद तापमानवाढ (Rapid warming of the Mediterranean Sea)
Rapid warming of the Mediterranean Sea
B
स्थानिक सागरी भक्षकांची अतिरेकी मासेमारी
Overfishing of native pelagic predators
C
भूमध्य समुद्रातील अचानक झालेली मोठी तेल गळती
Major petrochemical oil spill incidents
D
सागरी पाण्याचे अतिआम्लीकरण
Severe ocean acidification
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (१) भूमध्य समुद्राचे जलद तापमानवाढ (Rapid warming of the Mediterranean Sea) आहे.

• ब्लू ड्रॅगन (Glaucus atlanticus) आणि भूमध्य समुद्र तापमानवाढ:
• 'ब्लू ड्रॅगन' हा एक लहान, अत्यंत सुंदर परंतु विषारी पेलेजिक न्यूडिब्रँक (सागरी स्लग / Sea slug) आहे.
• हा प्रामुख्याने अटलांटिक, पॅसिफिक आणि हिंदी महासागराच्या उष्ण कटिबंधीय खुल्या पाण्यात आढळतो.
• मात्र, हवामान बदलामुळे भूमध्य समुद्राचे तापमान जागतिक सरासरीपेक्षा २०% वेगाने वाढत आहे (ज्याला 'सागरी उष्णतेच्या लाटा' किंवा Marine Heatwaves म्हणतात). यामुळे या जीवांनी उष्ण पाण्याच्या शोधात स्पेनच्या किनाऱ्याकडे स्थलांतर केले आहे.
• वैशिष्ट्य: हा प्राणी विषारी 'पोर्तुगीज मॅन-ऑफ-वॉर' (Physalia physalis) जेलीफिशला खातो आणि त्याचे विष स्वतःच्या शरीरात साठवून ठेवतो; त्यामुळे मानवाने त्याला स्पर्श केल्यास तीव्र वेदना आणि विषबाधा होऊ शकते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

भूमध्य समुद्राला हवामान बदलाचा 'क्लायमेट चेंज हॉटस्पॉट' (Climate Change Hotspot) मानले जाते. सागरी उष्णतेच्या लाटांमुळे कोरल ब्लिचिंग, देशी सागरी जीवांचे स्थलांतर आणि उष्णकटिबंधीय परकीय प्रजातींचा शिरकाव (ज्याला 'ट्रॉपिकलायझेशन' म्हणतात) वेगाने होत आहे. पर्यावरणातील या घटना चालू घडामोडींमध्ये विचारल्या जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (1) Rapid warming of the Mediterranean Sea.

• Blue Dragon (Glaucus atlanticus) Influx:
• The Blue Dragon (*Glaucus atlanticus*) is a pelagic aeolid nudibranch (sea slug) that floats upside-down on the surface tension of tropical and subtropical oceanic waters.
• Its anomalous sightings along Mediterranean resort beaches in eastern Spain have been directly correlated with rapid warming and intense marine heatwaves in the Mediterranean basin, which is warming 20% faster than the global ocean average.
• The slug feeds voraciously on toxic Portuguese man o' war (*Physalia physalis*), storing the prey's venomous nematocysts within its cerata to inflict painful stings upon predators and humans.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

The Mediterranean Sea is classified as a climate change hotspot experiencing rapid 'tropicalisation'—the northward colonization of warm-water Atlantic and Indo-Pacific species via the Suez Canal (Lessepsian migration) and warming straits.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) भूमध्य समुद्राचे जलद तापमानवाढ (Rapid warming of the Mediterranean Sea) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (१) भूमध्य समुद्राचे जलद तापमानवाढ (Rapid warming of the Mediterranean Sea) आहे.[/gold]
⚠️ पर्याय (2) स्थानिक सागरी भक्षकांची अतिरेकी मासेमारी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) भूमध्य समुद्रातील अचानक झालेली मोठी तेल गळती (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) सागरी पाण्याचे अतिआम्लीकरण (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'सप्टेंबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: सप्टेंबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'सप्टेंबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'सप्टेंबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'सप्टेंबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →