🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2015 MEDIUM

चुकीची जुळणारी जोडी शोधा:

EN Find out the wrongly matched pair:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

शिव मंदिर - भुमारा

Shiva Temple - Bhumara

पार्वती मंदिर - नाचा

Parvati Temple - Nachha

विष्णू मंदिर - तिगावा

Vishnu Temple - Tigawa

शिव शिल्पे असलेले गुहा मंदिर - उदयगिरी हिल्स

Cave Temple with Shiva sculptures - Udayagiri Hills

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: `शिव शिल्पे असलेले गुहा मंदिर - उदयगिरी हिल्स` (पर्याय ४)

सविस्तर विश्लेषण:

गुप्तकालीन वास्तुकला आणि मंदिरांच्या जोड्यांचे परीक्षण:

• १. शिव मंदिर - भुमारा (योग्य जोडी): मध्य प्रदेशातील सतना जिल्ह्यातील भुमारा (Bhumara) येथे गुप्तकालीन पाचव्या शतकातील प्रसिद्ध पाषाणनिर्मित शिवमंदिर आहे, ज्यात एकमुखी शिवलिंग स्थापित आहे.

• २. पार्वती मंदिर - नाचना कुठारा (योग्य जोडी): मध्य प्रदेशातील पन्ना जवळील नाचना कुठारा (Nachna Kuthara) येथे गुप्तकालीन चौकोनी गर्भगृह असलेले पार्वतीचे प्रसिद्ध मंदिर आहे.

• ३. विष्णू मंदिर - तिगावा (योग्य जोडी): मध्य प्रदेशातील जबलपूर जिल्ह्यातील तिगावा (Tigawa) येथे गुप्तकालीन सपाट छताचे विष्णू मंदिर (कंकाली देवी मंदिर) स्थित आहे, जे गुप्त वास्तुशैलीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे.

• ४. शिव शिल्पे असलेले गुहा मंदिर - उदयगिरी हिल्स (चुकीची जोडी / उत्तर): मध्य प्रदेशातील विदिशा जवळील उदयगिरी गुंफा (Udayagiri Caves) ही प्रामुख्याने वैष्णव पंथाची (Vaishnavite) लेणी म्हणून प्रसिद्ध आहेत. येथील गुहा क्र. ५ मधील भगवान विष्णूंचे विशाल व जगप्रसिद्ध 'वराह अवतार' (Colossal Varaha Relief) हे शिल्पकलेचे सर्वोच्च शिखर मानले जाते. त्यामुळे उदयगिरी गुंफा प्रामुख्याने विष्णूच्या अवतारासाठी ओळखल्या जातात, शिव शिल्पांसाठी नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

गुप्तकाळाला प्राचीन भारतीय वास्तुकलेचा 'सुवर्णकाळ' म्हटले जाते. झाशीजवळील देवगडचे दशावतार मंदिर (Deogarh Dashavatara Temple) हे भारतातील शिखर असलेले सर्वात जुने गुप्तकालीन पंचायतन मंदिर आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: `Cave Temple with Shiva sculptures - Udayagiri Hills` (Option 4)

Detailed Analysis:

Analysis of Gupta-era temple architecture:

• 1. Shiva Temple - Bhumara (Correct Match): Located in Satna district, Madhya Pradesh, this 5th-century Gupta stone temple houses a renowned Ekamukha Shivalinga.

• 2. Parvati Temple - Nachna (Correct Match): Located in Panna, Madhya Pradesh, Nachna Kuthara represents one of the earliest surviving stone temples of the Gupta era dedicated to Parvati.

• 3. Vishnu Temple - Tigawa (Correct Match): Located in Jabalpur district, Madhya Pradesh, the flat-roofed Kankali Devi temple at Tigawa is an architectural hallmark of the early Gupta period dedicated to Vishnu.

• 4. Cave Temple with Shiva sculptures - Udayagiri Hills (Incorrect Match / Answer): The rock-cut Udayagiri Caves near Vidisha, Madhya Pradesh (dating to Chandragupta II's reign) are overwhelmingly dedicated to Vaishnavism, most iconic for the monumental Varaha (Boar avatar) panel in Cave 5 rescuing Goddess Earth (Bhudevi). While Cave 4 has a linga, the site is quintessential for its Vaishnava reliefs, rendering this pair the incorrect/anomalous match.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The Dashavatara Temple at Deogarh (Jhansi, UP) was the earliest known Panchayatan temple featuring a curvilinear Shikhara from the Gupta classical epoch.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) शिव मंदिर - भुमारा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) पार्वती मंदिर - नाचा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) विष्णू मंदिर - तिगावा (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) शिव शिल्पे असलेले गुहा मंदिर - उदयगिरी हिल्स (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** `शिव शिल्पे असलेले गुहा मंदिर - उदयगिरी हिल्स` (पर्याय ४)

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS-१)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'शिव शिल्पे असलेले गुहा मंदिर - उदयगिरी हिल्स' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०१५ (GS) पेपर-१' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

चुकीची जुळणारी जोडी शोधा:

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन