🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण Engineering Service (MES) Mains 2026 MEDIUM

पर्यायी उत्तरांतून योग्य उत्तर शोधा. 'अग्रेसर' या सामासिक शब्दाचे (समासाचे) नाव सांगा.

EN Find the appropriate answer from the alternatives. State the name of the compound for the compound word 'Agresar'.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

नञ तत्पुरुष समास

Nan Tatpurusha Samasa

अलुक् तत्पुरुष समास

Aluk Tatpurusha Samasa

द्विगू समास

Dvigu Samasa

उपपद तत्पुरुष

Upapada Tatpurusha

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) अलुक् तत्पुरुष समास

### व्याकरणिक विश्लेषण व विग्रह:

• अलुक् तत्पुरुष समास:

• संस्कृतमध्ये 'लुक्' म्हणजे लोप आणि 'अलुक्' म्हणजे 'लोप न पावणारा'.

• ज्या तत्पुरुष समासात पूर्वपदाच्या विभक्ती प्रत्ययाचा लोप होत नाही, त्यास 'अलुक् तत्पुरुष समास' म्हणतात.

• अग्रेसर = 'अग्रे (पुढे) सरणारा' (आघाडीवर असणारा).

• येथे 'अग्र' या शब्दाला लागलेला संस्कृत सप्तमी विभक्तीचा प्रत्यय 'ए' (अग्रे) सामासिक शब्दात लोप न पावता तसाच कायम राहतो.

• इतर प्रसिद्ध उदाहरणे: युधिष्ठिर (युधि = युद्धात स्थिर), पंकेरुह (पंके = चिखलात रुजणारे), सरसिज (सरसि = तळ्यात जन्माला येणारे), तोंडी लावणे.

### इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (१) नञ् तत्पुरुष: पहिले पद नकारार्थी असते (उदा. अहिंसा).

• पर्याय (३) द्विगू समास: पहिले पद संख्यावाचक असते (उदा. त्रिभुवन).

• पर्याय (४) उपपद तत्पुरुष: दुसरे पद कृदंत असते, परंतु विभक्तीचा लोप होतो (उदा. पंकज).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: 'अग्रेसर', 'युधिष्ठिर', 'पंकेरुह', 'सरसिज' आणि 'तोंडी लावणे' ही पाचही उदाहरणे MPSC च्या दृष्टीने अलुक् तत्पुरुष समासाची सर्वात महत्त्वाची व पाठ असणारी उदाहरणे आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Aluk Tatpurusha Samasa

### Grammatical Analysis & Breakdown:

• Aluk Tatpurusha Samasa:

• In Sanskrit grammar, 'Luk' denotes elision, and 'Aluk' signifies 'non-elision' (retention of case marker).

• When the vibhakti pratyaya (case ending) of the first word is retained and NOT dropped in the compound word, it is termed Aluk Tatpurusha Samasa.

• Agresar = 'Agre (at the front) sarnara' (One who advances at the vanguard / leader).

• The Sanskrit locative case ending '-e' on 'Agra' ('Agre') is fully preserved.

• Other benchmark examples: Yudhishthira (yudhi = in battle), Pankeruha (panke = in mud), Sarasija (sarasi = in pond), Tondi lavne.

### Analysis of Other Options:

• Option (1) Nan Tatpurusha: First word is a negative prefix (e.g., Ahimsa).

• Option (3) Dvigu Samasa: First word is a numeral (e.g., Tribhuvana).

• Option (4) Upapada Tatpurusha: Second word is a verbal root with elision of case.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The classical words 'Agresar', 'Yudhishthira', 'Pankeruha', 'Sarasija', and 'Tondi lavne' are the foundational recurring exam examples of Aluk Tatpurusha Samasa.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) नञ तत्पुरुष समास (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) अलुक् तत्पुरुष समास (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) अलुक् तत्पुरुष समास**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) द्विगू समास (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) उपपद तत्पुरुष (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अलुक् तत्पुरुष समास' हे असून ते 'शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'शब्दसमूहाबद्दल एक समर्पक शब्द' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

पर्यायी उत्तरांतून योग्य उत्तर शोधा. 'अग्रेसर' या सामासिक शब्दाचे (समासाचे) नाव सांगा.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन