भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2013 MEDIUM

चुकीचा पर्याय शोधा. अ) भीमा नदीचे खोर हरिश्चंद्र-बालाघाट आणि शंभू-महादेव या डोंगर रांगांच्या दरम्यान आहे. ब) गोदावरी नदीचे खोरे सातमाळा-अजिंठा आणि हरिश्चंद्र बालाघाट या डोंगर रांगांच्या दरम्यान आहे. क) तापी नदीचे खोरे सातमाळा-अजिंठा आणि सातपुडा डोंगर रांगांच्या दरम्यान आहे. ड) कृष्णा नदीचे खोरे शंभू-महादेवाचे डोंगर आणि सातमाळा-अजिंठा डोंगर रांगांच्या दरम्यान आहे. पर्यायी उत्तरे:

EN Find the INCORRECT statement: a) The Bhima river basin lies between the Harishchandra-Balaghat and Shambhu-Mahadev ranges. b) The Godavari river basin lies between the Satmala-Ajanta and Harishchandra-Balaghat ranges. c) The Tapi river basin lies between the Satmala-Ajanta and Satpura mountain ranges. d) The Krishna river basin lies between the Shambhu-Mahadev and Satmala-Ajanta ranges.
A
फक्त अ Only a
✓
फक्त ड Only d
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
अ आणि ब a and b
D
ब आणि क b and c
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त ड)

स्पष्टीकरण:

• विधान 'ड' चुकीचे आहे: कृष्णा नदीचे खोरे हे शंभू-महादेव डोंगररांग आणि दक्षिणेकडील चिकोडी/बेळगाव डोंगररांग/पश्चिम घाट यांच्या दरम्यान आहे. सातमाळा-अजिंठा रांग तर उत्तरेत तापी व गोदावरीच्या मध्ये शेकडो किमी दूर आहे.
• इतर सर्व विधाने बरोबर आहेत:
• विधान 'अ' बरोबर: भीमा खोरे हरिश्चंद्र-बालाघाट (उत्तरेस) व शंभू-महादेव (दक्षिणेस) यांच्या मध्ये आहे.
• विधान 'ब' बरोबर: गोदावरी खोरे सातमाळा-अजिंठा (उत्तरेस) व हरिश्चंद्र-बालाघाट (दक्षिणेस) यांच्या मध्ये आहे.
• विधान 'क' बरोबर: तापी खोरे सातपुडा (उत्तरेस) व सातमाळा-अजिंठा (दक्षिणेस) यांच्या मध्ये आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

डोंगररांगा व त्या दरम्यानची नदी खोरी हा एमपीएससीचा अत्यंत आवडता प्रश्न प्रकार आहे:

• सातपुडा व सातमाळा-अजिंठा = तापी खोरे
• सातमाळा-अजिंठा व हरिश्चंद्र-बालाघाट = गोदावरी खोरे
• हरिश्चंद्र-बालाघाट व शंभू-महादेव = भीमा खोरे
• शंभू-महादेवच्या दक्षिणेस = कृष्णा खोरे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 2 (Only d)

Explanation:

• Statement 'd' is incorrect: The Krishna river basin lies south of the Shambhu-Mahadev range (between Shambhu-Mahadev and the Chikodi/Karnataka boundary hills), NOT between Shambhu-Mahadev and Satmala-Ajanta (which lies hundreds of kilometres away in northern Maharashtra).
• All other statements are completely accurate:
• Statement 'a' is true: Bhima basin is flanked by Harishchandra-Balaghat on the north and Shambhu-Mahadev on the south.
• Statement 'b' is true: Godavari basin lies between Satmala-Ajanta on the north and Harishchandra-Balaghat on the south.
• Statement 'c' is true: Tapi basin is hemmed between Satpura on the north and Satmala-Ajanta on the south.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Quick matching mnemonic for Maharashtra basins and divides:

• Satpura & Satmala-Ajanta = Tapi Basin
• Satmala-Ajanta & Harishchandra-Balaghat = Godavari Basin
• Harishchandra-Balaghat & Shambhu-Mahadev = Bhima Basin
• South of Shambhu-Mahadev = Krishna Basin.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →