भारतीय संविधानातील अधिकृत भाषेसंबंधी पुढीलपैकी दिलेल्या तरतुदींमधून अयोग्य विधान शोधा. अ) अनुच्छेद 345 नुसार घटकराज्ये त्या राज्यात वापरात असणारी एक अथवा अनेक भाषा किंवा हिंदी त्यांची अधिकृत भाषा म्हणून स्वीकारण्यास सक्षम आहेत. ब) अनुच्छेद 347 संघराज्याला घटकराज्याच्या अधिकृत भाषा ठरवण्याच्या निर्णयामधे हस्तक्षेप करण्यास सक्षम करतो. पर्यायी उत्तरे:
EN
Find the incorrect statement from the following provisions relating to official language in the Indian Constitution:
(a) Under Article 345, States are competent to adopt any one or more languages in use in the State or Hindi as their official language.
(b) Article 347 empowers the Union Government to intervene and direct a State to recognize a language spoken by a section of its population.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरीलपैकी कोणतेही नाही - दोन्ही विधाने योग्य आहेत)
सविस्तर विश्लेषण:
दिलेल्या विधानांची तपासणी (विचारले आहे: अयोग्य विधान शोधा):
•
विधान अ बरोबर आहे: कलम ३४५ नुसार घटकराज्याचे विधिमंडळ कायद्याद्वारे त्या राज्यात वापरल्या जाणाऱ्या भाषांपैकी कोणतीही एक वा अनेक भाषा किंवा हिंदी त्या राज्याची अधिकृत राजभाषा म्हणून स्वीकारू शकते.
•
विधान ब बरोबर आहे: कलम ३४७ नुसार, जर एखाद्या राज्यातील लोकसंख्येच्या लक्षणीय हिश्श्याने बोलल्या जाणाऱ्या भाषेला राज्य शासनाने मान्यता दिली नसेल आणि त्या लोकांनी मागणी केली, तर राष्ट्रपती त्या भाषेलाही त्या राज्यात किंवा त्याच्या कोणत्याही भागात अधिकृत मान्यता देण्याचे निर्देश राज्य शासनाला देऊ शकतात. या अर्थाने केंद्र शासनाला हस्तक्षेप करण्याचा अधिकार आहे.
•
दिलेली दोन्ही विधाने संविधानानुसार खरी असल्यामुळे, अयोग्य विधान 'वरीलपैकी कोणतेही नाही' हे आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कलम ३४५: राज्यांची राजभाषा ठरवण्याचा राज्य विधिमंडळाचा अधिकार.
•
कलम ३४७: एखाद्या भाषेला राजभाषेचा दर्जा देण्याचा राष्ट्रपतींचा विशेष अधिकार.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (None of the above - both statements are correct)
Detailed Explanation:
Evaluating the provisions (Finding the incorrect statement):
•
Statement (a) is correct: Under Article 345, the Legislature of a State may by law adopt any one or more of the languages in use in the State or Hindi as the language or languages to be used for official purposes.
•
Statement (b) is correct: Under Article 347, if a demand is made, the President may, if satisfied that a substantial proportion of the population of a State desires the use of any language spoken by them, direct that such language shall also be officially recognized throughout that State or any part thereof.
•
Since both statements are constitutionally valid, none of the statements is incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 345: State Legislature adopts state official language.
•
Article 347: Presidential directive for official recognition of a language spoken by a section of a state's population.