7 ने विभाजित संख्या शोधा?
उत्तर: 364
उत्तर: 364
उत्तर: पर्याय 4 (364)
स्पष्टीकरण:
वापरलेली संकल्पना:
7 च्या विभाज्य नियमानुसार तपासा.
एखादी संख्या 7 ने समान रीतीने विभाजनीय आहे की नाही हे तपासण्यासाठी: संख्येचा शेवटचा अंक घ्या, दुप्पट करा नंतर निकाल उर्वरित क्रमांकावरून वजा करा जर परिणामी संख्या समान रीतीने 7 ने विभाजित आहे
गणना:
जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 18 मिळेल
त्यानंतर 51 वरून 18 वजा करा, आपल्याला 33 मिळेल
जे 7 ने विभाजित नाही
∴ 519 हे 7 ने विभाजित नाही.
जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 6 मिळेल
नंतर 98 वरून 6 वजा करा, आपल्याला 92 मिळेल
जे 7 ने विभाजित नाही
∴ 983 हे 7 ने विभाजित नाही.
जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 16 मिळेल
मग 56 वरून 16 वजा करा, आम्हाला 40 मिळेल
जे 7 ने विभाजित नाही
∴ 568 हे 7 ने विभाजित नाही.
जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 8 मिळेल
नंतर 36 वरून 8 वजा करा, आम्हाला 28 मिळेल
जे 7 ने विभाजित आहे
∴ 364 हे 7 ने विभाजित आहे.
7 ने विभाज्यतेच्या कसोट्या
एखादी संख्या 7 ने विभाजित आहे की नाही हे शोधण्यासाठी या चरणांचे अनुसरण करा:
उदा. 6132.
शेवटचा अंक 2 आहे आणि छाटलेली संख्या 613 आहे.
2 चे दोनदा 4 आहे. तर कापलेल्या 613 म्हणजे 413 - 4 = 609 वरुन 4 वजा करा.
पुन्हा, शेवटचा अंक आता 9 आहे, आणि छाटलेली संख्या 60 आहे.
9 चे दोनदा 18 आहे. त्यास 60 क्रमांकावरून वजा करा - म्हणजे 60 - 18 = 42.
आता 42 नेत्रदृष्ट्या तपासण्यासाठी पुरेसे लहान आहे.
आम्हाला माहित आहे की 42 हे 7 ने भागाकार आहे, म्हणून आपण हे सांगू शकतो की 6132 देखील 7 ने विभाजित आहे.
टीपः
या चरणाचे स्पष्टीकरण लांब आहे. परंतु प्रत्यक्षात याचा वापर करणे ही एक लहान आणि वेळ वाचविणारी पद्धत आहे. ही पद्धत विशेषत: भूमिती आणि मेन्स्यूरेशन समस्यांसाठी उपयुक्त आहे जिथे π चे मूल्य महत्त्वाची भूमिका बजावते.
📌 MPSC परीक्षा टीप: वेग-अंतर-वेळ गणितांमध्ये किमी/तास चे रूपांतर मीटर/सेकंद मध्ये करताना ५/१८ ने गुणावे आणि मीटर/सेकंद चे किमी/तास मध्ये करताना १८/५ ने गुणावे.
Answer: Option 4 (364)
Explanation:
Concept used:
Check the by divisibility rule of 7.
To check if a number is evenly divisible by 7: Take the last digit of the number, double it Then subtract the result from the rest of the number If the resulting number is evenly divisible by 7
Calculation:
If we multiply last digit by 2 we get, 18
Then subtract 18 from 51, we get 33
Which is not divisible by 7
∴ 519 is not divisible by 7.
If we multiply last digit by 2 we get, 6
Then subtract 6 from 98, we get 92
Which is not divisible by 7
∴ 983 is not divisible by 7.
If we multiply last digit by 2 we get, 16
Then subtract 16 from 56, we get 40
Which is not divisible by 7
∴ 568 is not divisible by 7.
If we multiply last digit by 2 we get, 8
Then subtract 8 from 36, we get 28
Which is divisible by 7
∴ 364 is divisible by 7.
Additional Information
Divisibility Test for 7
To Find out if a number is divisible by 7 or not, follow these steps:
E.g.Check 6132.
The last digit is 2 and the truncated number is 613.
Twice of 2 is 4. So subtract 4 from the truncated number 613 i.e. 613 – 4 = 609.
Again, the last digit is now 9, and the truncated number is 60.
Twice of 9 is 18. Subtract it from the truncated number 60, i.e. 60 – 18 = 42.
Now 42 is small enough to check visually.
We know that 42 is divisible by 7, so we can tell that 6132 is divisible by 7 also.
NOTE:
Explaining this step is long. But actually using it is a very short and time-saving method. This method is especially useful in Geometry and Mensuration problems where the value of π plays an important role.
📌 MPSC Exam Tip: In speed-distance-time problems, multiply by 5/18 to convert km/h to m/s, and multiply by 18/5 to convert m/s to km/h.
'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.
MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.
| क्र. | परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts) |
|---|---|
| 1 | परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे. |
| 2 | तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे. |
| 3 | मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात. |
| 4 | वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो. |
| 5 | उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी. |
२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.