🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) Maharashtra Arogya Vibhag Bharti 2024 MEDIUM

7 ने विभाजित संख्या शोधा?

EN Find the number which is divisible by 7?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
519
B
983
C
568
D
364
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 4 (364)

स्पष्टीकरण:

वापरलेली संकल्पना:

7 च्या विभाज्य नियमानुसार तपासा.

एखादी संख्या 7 ने समान रीतीने विभाजनीय आहे की नाही हे तपासण्यासाठी: संख्येचा शेवटचा अंक घ्या, दुप्पट करा नंतर निकाल उर्वरित क्रमांकावरून वजा करा जर परिणामी संख्या समान रीतीने 7 ने विभाजित आहे

गणना:

1) 519

जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 18 मिळेल

त्यानंतर 51 वरून 18 वजा करा, आपल्याला 33 मिळेल

जे 7 ने विभाजित नाही

∴ 519 हे 7 ने विभाजित नाही.

2) 983

जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 6 मिळेल

नंतर 98 वरून 6 वजा करा, आपल्याला 92 मिळेल

जे 7 ने विभाजित नाही

∴ 983 हे 7 ने विभाजित नाही.

3) 568

जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 16 मिळेल

मग 56 वरून 16 वजा करा, आम्हाला 40 मिळेल

जे 7 ने विभाजित नाही

∴ 568 हे 7 ने विभाजित नाही.

4) 364

जर आपण शेवटचा अंक 2 ने गुणाकार केला तर आपल्याला 8 मिळेल

नंतर 36 वरून 8 वजा करा, आम्हाला 28 मिळेल

जे 7 ने विभाजित आहे

∴ 364 हे 7 ने विभाजित आहे.

7 ने विभाज्यतेच्या कसोट्या

एखादी संख्या 7 ने विभाजित आहे की नाही हे शोधण्यासाठी या चरणांचे अनुसरण करा:

1. शेवटचा अंक उर्वरित संख्येपासून विभक्त करा. बाकीच्या संख्येला छाटलेल्या संख्या म्हणू. छाटलेली संख्या मूळ संख्येच्या तुलनेत किंवा मागील कापलेल्या संख्येपेक्षा एक अंकने कमी आहे.
2. शेवटचा अंक दुप्पट करा आणि छाटलेल्या संख्यामधून वजा करा.
3. हा परिणाम पुरेसा लहान आहे की नाही ते तपासा जेणेकरुन 7. ने भागाकार करता येईल की नाही हे तुम्ही ताबडतोब म्हणू शकता. जर ते 7 ने भागाकार असेल तर ती मूळ संख्याही होती. जर ते 7 ने भाग घेता येत नसेल तर मूळ संख्याही नव्हती.
4. संख्या विभाजित आहे की नाही हे दृष्यदृष्ट्या तपासण्यासाठी अद्याप ही शक्य नसेल, तर हा नियम आवश्यकतेनुसार पुन्हा पुन्हा लागू करा.

उदा. 6132.

शेवटचा अंक 2 आहे आणि छाटलेली संख्या 613 आहे.

2 चे दोनदा 4 आहे. तर कापलेल्या 613 म्हणजे 413 - 4 = 609 वरुन 4 वजा करा.

पुन्हा, शेवटचा अंक आता 9 आहे, आणि छाटलेली संख्या 60 आहे.

9 चे दोनदा 18 आहे. त्यास 60 क्रमांकावरून वजा करा - म्हणजे 60 - 18 = 42.

आता 42 नेत्रदृष्ट्या तपासण्यासाठी पुरेसे लहान आहे.

आम्हाला माहित आहे की 42 हे 7 ने भागाकार आहे, म्हणून आपण हे सांगू शकतो की 6132 देखील 7 ने विभाजित आहे.

टीपः

या चरणाचे स्पष्टीकरण लांब आहे. परंतु प्रत्यक्षात याचा वापर करणे ही एक लहान आणि वेळ वाचविणारी पद्धत आहे. ही पद्धत विशेषत: भूमिती आणि मेन्स्यूरेशन समस्यांसाठी उपयुक्त आहे जिथे π चे मूल्य महत्त्वाची भूमिका बजावते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: वेग-अंतर-वेळ गणितांमध्ये किमी/तास चे रूपांतर मीटर/सेकंद मध्ये करताना ५/१८ ने गुणावे आणि मीटर/सेकंद चे किमी/तास मध्ये करताना १८/५ ने गुणावे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 4 (364)

Explanation:

Concept used:

Check the by divisibility rule of 7.

To check if a number is evenly divisible by 7: Take the last digit of the number, double it Then subtract the result from the rest of the number If the resulting number is evenly divisible by 7

Calculation:

1) 519

If we multiply last digit by 2 we get, 18

Then subtract 18 from 51, we get 33

Which is not divisible by 7

∴ 519 is not divisible by 7.

2) 983

If we multiply last digit by 2 we get, 6

Then subtract 6 from 98, we get 92

Which is not divisible by 7

∴ 983 is not divisible by 7.

3) 568

If we multiply last digit by 2 we get, 16

Then subtract 16 from 56, we get 40

Which is not divisible by 7

∴ 568 is not divisible by 7.

4) 364

If we multiply last digit by 2 we get, 8

Then subtract 8 from 36, we get 28

Which is divisible by 7

∴ 364 is divisible by 7.

Additional Information

Divisibility Test for 7

To Find out if a number is divisible by 7 or not, follow these steps:

1. Separate the last digit from the rest of the number. Let us call the rest of the number the truncated number. The truncated number has one less digit than the original number or the previous truncated number.
2. Double the last digit and subtract it from the truncated number.
3. Check if this result is sufficiently small so that you can immediately say if this is divisible by 7. If it is divisible by 7, then so was the original number. If it is not divisible by 7, then neither was the original number.
4. If the number is still too large to visually check if it is divisible, apply this rule over and over again as necessary.

E.g.Check 6132.

The last digit is 2 and the truncated number is 613.

Twice of 2 is 4. So subtract 4 from the truncated number 613 i.e. 613 – 4 = 609.

Again, the last digit is now 9, and the truncated number is 60.

Twice of 9 is 18. Subtract it from the truncated number 60, i.e. 60 – 18 = 42.

Now 42 is small enough to check visually.

We know that 42 is divisible by 7, so we can tell that 6132 is divisible by 7 also.

NOTE:

Explaining this step is long. But actually using it is a very short and time-saving method. This method is especially useful in Geometry and Mensuration problems where the value of π plays an important role.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: In speed-distance-time problems, multiply by 5/18 to convert km/h to m/s, and multiply by 18/5 to convert m/s to km/h.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 519 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 983 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) 568 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) 364 (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 4 (364)
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट ४ (पेपर २: जीएस व चालू घडामोडी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: अंकगणित सराव चाचणी #१ (संख्यामाला, सरासरी, नफा-तोटा व टक्केवारी)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: बुद्धिमत्ता चाचणी #२ (कोडिंग-डिकोडिंग, नातेसंबंध व दिशाज्ञान)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: गणित व बुद्धिमत्ता चाचणी #३ (वेळ-काम-वेग, सिटिंग अरेंजमेंट व पझल्स)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: अंकगणित (Quantitative Aptitude)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयांतर्गत 'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: बुद्धिमत्ता व अंकगणित (CSAT) विषयातील 'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'अंकगणित (Quantitative Aptitude)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →