🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

कर्नाटकच्या पठारावर वसलेल्या आणि 'भारताचे सिलिकॉन व्हॅली / सिलिकॉन पठार' (Silicon Plateau of India) म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या बंगळुरू शहरात खालीलपैकी कोणता उद्योग प्रचंड भरभराटीस आला आहे?

EN Flourishing on the Karnataka plateau, which industry has turned Bengaluru into the renowned 'Silicon Plateau / Silicon Valley of India'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
लोह आणि पोलाद उद्योग (Iron and Steel Industry)
Iron and Steel Industry
B
कापूस आणि वस्त्रोद्योग (Cotton and Textile Industry)
Cotton and Textile Industry
C
माहिती व तंत्रज्ञान उद्योग (Information and Technology Industry - IT)
Information and Technology Industry (IT)
D
पेट्रोकेमिकल्स उद्योग (Petrochemicals Industry)
Petrochemicals Industry
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) - माहिती व तंत्रज्ञान उद्योग (Information Technology - IT).

विश्लेषण:

• कर्नाटकची राजधानी 'बंगळुरू' (Bengaluru) ही समुद्रसपाटीपासून सुमारे ९०० मीटर उंचीवर मैसूर पठारावर वसलेली असल्याने हिला 'सिलिकॉन पठार' (Silicon Plateau) म्हणतात. अमेरिकेच्या कॅलिफोर्नियातील 'सिलिकॉन व्हॅली'च्या धर्तीवर हे नाव देण्यात आले आहे.
• बंगळुरू हे भारताच्या माहिती व तंत्रज्ञान (IT) आणि सॉफ्टवेअर निर्यात क्षेत्राचे निर्विवाद केंद्र आहे. इन्फोसिस (Infosys) आणि विप्रो (Wipro) यांसारख्या महाकाय भारतीय IT कंपन्यांची मुख्यालये येथेच आहेत.
• अनुकूल घटक: वर्षभर आल्हाददायक व समशीतोष्ण हवामान, इस्रो (ISRO) आणि आयआयएससी (IISc) यांसारख्या उच्च संशोधन संस्था, मुबलक तांत्रिक मनुष्यबळ, आणि कर्नाटक सरकारचे अनुकूल धोरण.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (१) लोह-पोलाद: भद्रावती (विश्वेश्वरय्या पोलाद कारखाना) कर्नाटकात आहे, परंतु सिलिकॉन पठार IT साठी प्रसिद्ध आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

भारतातील प्रमुख IT हब्स: बंगळुरू (सिलिकॉन व्हॅली), हैदराबाद (सायबराबाद), पुणे (हिंजवडी/मगरपट्टा), चेन्नई (TIDEL पार्क), आणि गुरगाव-नोएडा.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) - Information and Technology Industry (IT).

Analysis:

• Perched on the southern Mysore plateau at an elevation of ~920 meters, Bengaluru is globally celebrated as the 'Silicon Plateau of India' (and India's Silicon Valley).
• It forms the supreme nerve center of India's multi-billion dollar Information Technology, software engineering, and semiconductor R&D economy.
• Favorable Growth Factors: Moderate equable climate year-round, concentration of premier technical institutions (IISc, IIIT), early aerospace/defence presence (HAL, ISRO), and visionary state IT policies.

Distractor Analysis:

• Iron and steel, cotton, and petrochemicals are localized elsewhere; Bengaluru's hallmark is Information Technology.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Premier IT clusters of India: Bengaluru (Silicon Plateau), Hyderabad (Cyberabad), Pune (Hinjawadi), and Chennai (OMR IT Corridor).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) लोह आणि पोलाद उद्योग (Iron and Steel Industry) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) कापूस आणि वस्त्रोद्योग (Cotton and Textile Industry) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) माहिती व तंत्रज्ञान उद्योग (Information and Technology Industry - IT) (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (३) - माहिती व तंत्रज्ञान उद्योग (Information Technology - IT).
✗ पर्याय (4) पेट्रोकेमिकल्स उद्योग (Petrochemicals Industry) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राची नदीप्रणाली, जलव्यवस्थापन व वने विभाग चाचणी
quiz 30 प्रश्न timer 30 मिनिटे military_tech 30 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल सर्वसमावेशक सराव प्रश्नसंच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →