......आयोगाचा स्वतंत्र अहवाल प्रसिद्ध झाल्यानंतर जागतिक बँकेने 1993 मध्ये सरदार सरोवर प्रकल्पातून आपलेअंग काढून घेतले.
EN
Following the publication of the independent report by the ________ Commission, the World Bank withdrew from the Sardar Sarovar Project in 1993.
सरदार सरोवर प्रकल्प आणि मोर्स आयोग अहवाल:
1.
पार्श्वभूमी: नर्मदा नदीवरील सरदार सरोवर प्रकल्पामुळे होणारे विस्थापन आणि पर्यावरणीय हानी यांविरोधात 'नर्मदा बचाव आंदोलनाने' (मेधा पाटकर यांच्या नेतृत्वाखाली) आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आवाज उठवला.
2.
मोर्स आयोग (Morse Commission): या विरोधाची दखल घेऊन जागतिक बँकेने 1991 मध्ये ब्रॅडफोर्ड मोर्स (Bradford Morse) यांच्या अध्यक्षतेखाली स्वतंत्र आढावा समिती (Independent Review) नेमली.
3.
अहवाल व परिणाम: मोर्स आयोगाने 1992 मध्ये दिलेल्या ऐतिहासिक अहवालात विस्थापितांचे पुनर्वसन करण्यात प्रकल्प अपयशी ठरल्याचे ताशेरे ओढले. यानंतर जागतिक बँकेने 1993 मध्ये सरदार सरोवर प्रकल्पाच्या निधीतून आपले अंग काढून घेतले (माघार घेतली).
म्हणून तो मोर्स आयोग (पर्याय 1) होता.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जागतिक बँकेच्या इतिहासात एखाद्या चालू प्रकल्पाच्या पर्यावरणीय व मानवी हक्क परिणामांची स्वतंत्र बाह्य आयोगामार्फत (Morse Committee) चौकशी होण्याची ही पहिलीच वेळ होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Sardar Sarovar Project and the Morse Commission Report:
1.
Historical Background: Grassroots mobilization by the Narmada Bachao Andolan (NBA), led by Medha Patkar, drew international scrutiny to the human displacement and ecological devastation caused by the Sardar Sarovar Dam on the Narmada River.
2.
The Morse Commission: In 1991, World Bank President appointed the first-ever independent review team headed by Bradford Morse (former UNDP Administrator) and Thomas Berger.
3.
Report and Withdrawal: The Morse Report (1992) revealed systemic failures in environmental appraisal and resettlement compliance. Facing escalating public pressure, the World Bank officially cancelled the remaining loan disbursement and withdrew from the project in 1993.
Therefore, the commission was the Morse Commission (Option 1).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Morse Committee review prompted the World Bank to institutionalize its independent Inspection Panel in 1993 to address community grievances.