मराठा साम्राज्य विस्तारासाठी शाहुने राघोजी भोसले यांना कोणत्या प्रदेशाचे वाटप केले होते? अ) बंगाल, बिहार ब) ओरिसा क) डेक्कन, साउथ सातारा ड) मालवा,गुजरात पर्यायी उत्तरे:
EN
For the expansion of the Maratha Empire, which territories were allocated to Raghuji Bhosale by Shahu?
a) Bengal, Bihar b) Orissa
c) Deccan, South Satara d) Malwa, Gujarat
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) फक्त अ आणि ब
सविस्तर विश्लेषण:
•
मराठा साम्राज्याचा विस्तार करताना छत्रपती शाहू महाराजांनी विविध सरदारांना वेगवेगळ्या दिशांना साम्राज्य विस्ताराचे क्षेत्र नेमून दिले होते.
•
राघोजी भोसले (नागपूरकर भोसले):
•
शाहू महाराजांनी राघोजी भोसले यांना भारताच्या पूर्व भागातील बंगाल, बिहार आणि ओरिसा (विधान अ आणि ब) या प्रांतातून चौथाई व सरदेशमुखी वसूल करण्याचे आणि मराठा सत्तेचा विस्तार करण्याचे अधिकार दिले होते.
•
राघोजी भोसले यांनी १७४० ते १७५१ दरम्यान बंगालवर अनेक आक्रमणे केली आणि १७५१ मध्ये बंगालचा नवाब अलीवर्दी खान याला तह करण्यास भाग पाडले. या तहानुसार ओरिसा प्रांत मराठ्यांच्या थेट ताब्यात आला आणि बंगाल-बिहारमधून दरवर्षी १२ लाख रुपये चौथाई ठरली.
•
इतर सरदारांचे प्रदेश:
•
*माळवा व गुजरात:* पेशवे, मल्हारराव होळकर, राणोजी शिंदे आणि पिलाजीराव गायकवाड यांच्याकडे सोपवले गेले होते.
त्यामुळे शाहू महाराजांनी राघोजी भोसलेंना नेमून दिलेला प्रदेश फक्त अ आणि ब (बंगाल, बिहार व ओरिसा) हा आहे.
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
भास्करपंत पंडित: राघोजी भोसले यांचे शूर सेनापती, ज्यांनी बंगालमध्ये मराठ्यांच्या मोहिमांचे यशस्वी नेतृत्व केले होते.
•
मराठा खंदक (Maratha Ditch): १७४२ मध्ये मराठ्यांच्या आक्रमणापासून कलकत्त्याचे रक्षण करण्यासाठी ब्रिटिशांनी शहराभोवती खंदक खणला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Only a and b
Detailed Analysis:
•
Under the imperial expansion blueprint devised by Chhatrapati Shahu Maharaj, distinct geopolitical spheres of influence were allocated to Maratha generals:
•
Raghuji Bhosale of Nagpur:
•
Allocated the eastern corridors of Bengal, Bihar, and Orissa (Statements a and b) to enforce Maratha Chauth and Sardeshmukhi rights.
•
Between 1740 and 1751, Raghuji's forces invaded Bengal repeatedly, compelling Nawab Alivardi Khan in 1751 to cede the entire province of Orissa and agree to an annual Chauth payment of Rs. 12 lakhs for Bengal and Bihar.
•
Other Allocations:
•
*Malwa and Gujarat:* Allocated to the Peshwa, Scindias, Holkars, and Gaekwads.
Thus, the territories assigned to Raghuji Bhosale were a and b only.
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Bhaskar Pant Pandit: General of Raghuji Bhosale who led the famous Maratha cavalry expeditions across Bengal.
•
Maratha Ditch (1742): A defensive perimeter excavated by the British around Calcutta to defend against invading Maratha horsemen.