भारताच्या अणुऊर्जा कार्यक्रमाचे जनक डॉ. होमी जहांगीर भाभा यांच्या नेतृत्वाखाली १९५४ मध्ये स्थापन झालेले आणि देशातील अग्रगण्य आण्विक संशोधन केंद्र असणारे **'भाभा अणुसंशोधन केंद्र' (BARC) मुंबईजवळ कोठे स्थित आहे?**
EN
Founded in 1954 under the leadership of Dr. Homi J. Bhabha as India's premier multi-disciplinary nuclear research facility, **where near Mumbai is the 'Bhabha Atomic Research Centre' (BARC) situated?**
योग्य उत्तर पर्याय 1 (तुर्भे / ट्रॉम्बे / Trombay) आहे.
सविस्तर वैज्ञानिक संशोधन केंद्र विश्लेषण:
•
भाभा अणुसंशोधन केंद्र (BARC - Bhabha Atomic Research Centre):
•
स्थान: मुंबईच्या पूर्व उपनगरात ठाणे खाडीच्या तीरावर ट्रॉम्बे / तुर्भे (Trombay) येथे स्थित आहे.
•
स्थापना: ३ जानेवारी १९५४ रोजी 'अणुऊर्जा आस्थापना ट्रॉम्बे' (Atomic Energy Establishment, Trombay - AEET) म्हणून स्थापन झाले. १९६६ मध्ये डॉ. भाभा यांच्या निधनानंतर याचे नाव 'भाभा अणुसंशोधन केंद्र' (BARC) असे करण्यात आले.
•
संशोधन अणुभट्ट्या:
•
'अप्सरा' (Apsara): ४ ऑगस्ट १९५६ रोजी कार्यान्वित झालेली आशियातील पहिली संशोधन अणुभट्टी.
•
'सायरस' (CIRUS - कॅनडा सहकार्य), 'झर्लिना' (Zerlina), 'पूर्णिमा' (Purnima), आणि 'ध्रुव' (Dhruva).
इतर पर्यायांतील संस्था:
•
कुलाबा: टाटा मूलभूत संशोधन संस्था (TIFR - Tata Institute of Fundamental Research).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
लक्षात ठेवा: BARC हे तुर्भे / ट्रॉम्बे (Trombay) येथे आहे; तर TIFR हे कुलाबा (Colaba) येथे आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Trombay / Turbhe, Mumbai).
Detailed Nuclear Research Infrastructure Profile:
•
Bhabha Atomic Research Centre (BARC):
•
Location: Situated along the Mumbai Harbour / Thane Creek coastline at Trombay (Turbhe) in eastern suburban Mumbai.
•
Establishment: Founded on 3 January 1954 as the Atomic Energy Establishment, Trombay (AEET); renamed in 1967 in honor of Dr. Homi J. Bhabha.
•
Historic Research Reactors:
•
Apsara (1956): Asia's very first nuclear research reactor.
•
CIRUS (1960), Zerlina, Purnima, and Dhruva (100 MW).
Distractor Analysis:
•
Colaba: Houses the Tata Institute of Fundamental Research (TIFR).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Clear geographical distinction: BARC is situated at Trombay, whereas TIFR is situated at Colaba.