........ ह्यांनी पहिली कामगार संघटना स्थापन केली.
EN
........ founded the first labor organization.
योग्य उत्तर: पर्याय (२) नारायण मेघजी लोखंडे
सविस्तर विश्लेषण:
•
भारतातील पहिली कामगार संघटना नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी स्थापन केली.
•
संघटना: 'बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन' (Bombay Millhands Association).
•
स्थापना वर्ष: १८९० (प्राथमिक चळवळ १८८४ पासून सुरू झाली).
•
महत्त्व: नारायण मेघाजी लोखंडे यांनी मुंबईतील कापड गिरणी कामगारांच्या अत्यंत दयनीय आणि अमानुष स्थितीला वाचा फोडण्यासाठी ही संघटना उभारली.
•
कामगारांच्या हक्कांसाठी त्यांनी सरकार आणि फॅक्टरी कमिशनकडे पाठपुरावा केला, ज्यामुळे साप्ताहिक सुट्टी, कामाच्या वेळेची मर्यादा आणि विश्रांतीची वेळ या मागण्या मंजूर झाल्या.
•
याच ऐतिहासिक कार्यामुळे त्यांना 'भारतीय कामगार चळवळीचे जनक' म्हटले जाते.
---
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
इतर सहकारी: रघुजी भिकाजी, नारायण सुरकोजी आणि रामकृष्ण शिंदे हे लोखंडे यांच्या 'बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन'चे सुरुवातीचे सहकारी व गिरणी कामगार प्रतिनिधी होते; परंतु या संघटनेचे संस्थापक व मुख्य नेते नारायण मेघाजी लोखंडे हेच होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Narayan Meghaji Lokhande
Detailed Analysis:
•
The first labor organization in India was founded by Narayan Meghaji Lokhande.
•
Organization: The 'Bombay Millhands Association'.
•
Year of Foundation: 1890 (mass mobilization initiated in 1884).
•
Historical Role: Narayan Meghaji Lokhande organized the downtrodden textile workers of Bombay to protest against unbridled exploitation, unsafe working conditions, and 14-hour work shifts without rest.
•
Through persistent petitions, mass rallies, and representations before the Factory Commissions of 1884 and 1890, he successfully secured statutory weekly rest days and daily recess periods.
•
For these pioneering efforts, Lokhande is officially recognized as the 'Father of the Indian Labor Movement'.
---
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Key Associates: Figures like Raghuji Bhikaji, Narayan Surkoji, and Ramkrishna Shinde were working-class jobbers and colleagues who assisted Lokhande, but the organizational leadership was entirely spearheaded by Lokhande.