🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

महाराष्ट्र आणि कर्नाटक दरम्यानच्या पाणी वाटप व पुराच्या संदर्भाने वारंवार चर्चेत येणारे 'अलमट्टी धरण' (लाल बहादूर शास्त्री सागर) खालीलपैकी कोणत्या नदीवर बांधण्यात आले आहे?

EN Frequently involved in inter-state flood regulation discussions between Maharashtra and Karnataka, the 'Almatti Dam' (Lal Bahadur Shastri Sagar) is constructed across which river?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
गोदावरी
Godavari
B
कृष्णा नदी
Krishna River
C
कावेरी
Cauvery
D
नर्मदा
Narmada
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

✔ योग्य उत्तर: पर्याय २ (कृष्णा नदी)

📌 महत्त्वाचे मुद्दे व सविस्तर विश्लेषण:

• स्थान व नदी: अलमट्टी धरण (अधिकृत नाव: लाल बहादूर शास्त्री सागर) हे उत्तर कर्नाटकातील विजयपुरा (विजापूर) व बागलकोट जिल्ह्यांच्या सीमेवर कृष्णा नदीवर बांधलेले प्रमुख धरण आहे.
• अप्पर कृष्णा प्रकल्प: हे धरण अप्पर कृष्णा प्रकल्पाचा (Upper Krishna Project) मुख्य भाग असून ते २००५ मध्ये पूर्ण झाले. यातून उत्तर कर्नाटकातील दुष्काळी भागाला सिंचन आणि २९० मेगावॅट जलविद्युत पुरवली जाते.
• महाराष्ट्र-कर्नाटक पूर संदर्भ: पावसाळ्यात अलमट्टी धरणातील पाण्याच्या फुगवट्यामुळे (Backwater effect) महाराष्ट्रातील सांगली आणि कोल्हापूर जिल्ह्यांमध्ये महापुराची स्थिती निर्माण होते. त्यामुळे धरणातील पाणी पातळी ५१९.६ मीटरपर्यंत नियंत्रित ठेवण्याबाबत दोन्ही राज्यांत समन्वय असतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

MPSC महाराष्ट्र व भारत भूगोल (नदी प्रणाली): कृष्णा नदीची उपखोरे (कोयना, वारणा, पंचगंगा, घटप्रभा, मलप्रभा), कृष्णा जलविवाद लवाद (KWDT), आणि अलमट्टी-कोयना धरणांवर नियमित प्रश्न विचारले जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

✔ Correct Answer: Option 2 (Krishna River)

📌 Key Analysis & Highlights:

• Geography & River: Almatti Dam (officially designated as Lal Bahadur Shastri Sagar) is located on the Krishna River spanning Bagalkot and Vijayapura districts in Karnataka.
• Upper Krishna Project (UKP): Dedicated in 2005 as the flagship storage reservoir of the Upper Krishna Project, commanding extensive canal irrigation networks and a 290 MW hydroelectric powerhouse.
• Inter-State Flood Dynamics: High reservoir water impoundment exerts upstream backwater pressure along the Krishna, impacting Sangli and Kolhapur districts in Maharashtra during peak monsoon discharges.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

MPSC Peninsular River Systems: Inter-state river tribunals (Krishna Water Disputes Tribunal - KWDT II), tributary networks (Panchganga, Koyna, Ghataprabha, Malaprabha).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) गोदावरी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) कृष्णा नदी (अचूक उत्तर): [green]✔ योग्य उत्तर: पर्याय २ (कृष्णा नदी)[/green]
⚠️ पर्याय (3) कावेरी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) नर्मदा (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'फेब्रुवारी २०२६' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: फेब्रुवारी २०२६

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'फेब्रुवारी २०२६' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'फेब्रुवारी २०२६' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'फेब्रुवारी २०२६' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'फेब्रुवारी २०२६' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →