जी.डी.पी. डिफ्लेटर कशासाठी वापरला जातो ?
EN
GDP What is deflator used for?
योग्य उत्तर: पर्याय (1) महागाई मोजण्यासाठी
सविस्तर स्पष्टीकरण:
1.
जी.डी.पी. डिफ्लेटर (GDP Deflector / GDP Deflator):
•
जीडीपी डिफ्लेटर हे अर्थव्यवस्थेतील एकूण भाववाढ / महागाई (Inflation) मोजण्याचे सर्वात व्यापक साधन आहे.
•
हे साधन चालू किमतींवरील स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (Nominal GDP) आणि स्थिर किमतींवरील स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (Real GDP) यांचे गुणोत्तर असते.
•
सूत्र:
\[
ext{GDP Deflator} = rac{ ext{चालू किमतींवरील जीडीपी (Nominal GDP)}}{ ext{स्थिर किमतींवरील जीडीपी (Real GDP)}} imes १००
\]
2.
वैशिष्ट्य:
•
घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) किंवा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) हे केवळ निवडक वस्तूंच्या टोपलीवर (Basket of goods) आधारित असतात, तर जीडीपी डिफ्लेटर देशात उत्पादित होणाऱ्या सर्व वस्तू आणि सेवांच्या किमतीतील सरासरी बदल दर्शवतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जीडीपी डिफ्लेटरचे गुणधर्म:
१)
यात आयात केलेल्या वस्तूंचा समावेश नसतो (केवळ देशांतर्गत उत्पादित वस्तू).
२)
यात वस्तूंसोबत सेवा क्षेत्राच्या किमतींचाही समावेश असतो.
३)
याचे वजन (Weights) स्थिर नसून उत्पादनानुसार दरवर्षी बदलतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) To measure inflation
Detailed Explanation:
1.
GDP Deflator:
•
The GDP deflator (implicit price deflator) is the most comprehensive measure used to gauge general price inflation across an entire economy.
•
It measures the ratio of Nominal GDP (current prices) to Real GDP (constant base year prices):
\[
ext{GDP Deflator} = \left( rac{ ext{Nominal GDP}}{ ext{Real GDP}}
ight) imes 100
\]
2.
Comprehensive Coverage:
•
Unlike the Consumer Price Index (CPI) or Wholesale Price Index (WPI), which track a fixed representative basket of commodities, the GDP deflator covers all domestically produced goods and services.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Distinctive Features of GDP Deflator:
•
It reflects the prices of all domestically produced goods and services (including investment, government spending, and capital goods).
•
It excludes imported goods.
•
It features dynamically changing weights rather than a fixed basket.