लिंग असमानता निर्देशांकामध्ये (GII) पुढीलपैकी कोणत्या घटकांचा समावेश होतो? अ) प्रजनन स्वास्थ्य ब) सबलीकरण क) श्रम बाजार पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following dimensions are included in the Gender Inequality Index (GII)?
(a) Reproductive Health
(b) Empowerment
(c) Labour Market
Alternative Answers:
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय १ (अ, ब आणि क / All a, b and c) आहे.
•
लिंग असमानता निर्देशांक (Gender Inequality Index - GII):
•
संयुक्त राष्ट्र विकास कार्यक्रमाद्वारे (UNDP) २०१० च्या मानव विकास अहवालात GII हा निर्देशांक लागू करण्यात आला.
•
हा निर्देशांक महिला आणि पुरुषांमधील विषमता मोजण्यासाठी खालील तीन महत्त्वाच्या आयामांचा (3 Dimensions) समावेश करतो:
१.
अ) प्रजनन स्वास्थ्य (Reproductive Health):
•
माता मृत्यू दर (Maternal Mortality Ratio - MMR)
•
किशोरवयीन प्रजनन दर (Adolescent Birth Rate - ABR)
२.
ब) सबलीकरण (Empowerment):
•
संसदेतील महिलांचे प्रतिनिधित्व (Parliamentary seats)
•
माध्यमिक आणि उच्च शिक्षणातील स्त्री-पुरुष प्रमाण (Educational attainment)
३.
क) श्रम बाजार (Labour Market):
•
श्रमशक्ती सहभाग दर (Labour force participation rate).
•
त्यामुळे प्रजनन स्वास्थ्य, सबलीकरण आणि श्रम बाजार या तिन्ही घटकांचा GII मध्ये समावेश होतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
GII चे मूल्य ० ते १ दरम्यान असते:
•
० = पूर्ण लिंग समानता (Gender Equality)
•
१ = पूर्ण लिंग असमानता (Gender Inequality).
भारताचा GII रँक सुधारण्यासाठी महिलांचा श्रमशक्ती सहभाग आणि संसदेतील प्रतिनिधित्व वाढवणे ही प्रमुख आव्हाने आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct answer is Option 1 (All (a), (b) and (c) / Reproductive health, Empowerment and Labor market participation).
•
Dimensions of Gender Inequality Index (GII):
•
The GII was introduced by UNDP in the Human Development Report 2010.
•
It measures the loss in human achievement attributable to gender disparities across three fundamental dimensions:
1.
(a) Reproductive Health: Measured by Maternal Mortality Ratio (MMR) and Adolescent Birth Rate (ABR).
2.
(b) Empowerment: Measured by the percentage share of parliamentary seats held by women and attainment of secondary and higher education by females relative to males.
3.
(c) Labour Market: Measured by the female and male labour force participation rate.
•
All three dimensions (a, b, and c) are constitutive elements of the GII.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
GII values range from 0 (perfect equality) to 1 (complete inequality). Lower scores reflect greater gender equity.