सर्वसाधारणपणे ___________जास्त असल्यास जमीन घट्ट असते, मातीतील कण रचना अयोग्य असते, मातीच्या कणांतील पोकळी कमी असते पर्यायाने वनस्पतीच्या वाढीवर अनिष्ठ परिणाम होतो.
EN
Generally, when _____ is excessively high, the soil is dense/compacted, soil aggregation is poor, and pore space is restricted, adversely impacting crop root growth.
उत्तर: जमिनीची स्थूल घनता (पर्याय 1)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
स्थूल घनता / आभासी घनता (Bulk Density):
•
जमिनीत ट्रॅक्टरची सतत वाहतूक किंवा अयोग्य मशागतीमुळे माती घट्ट (Compacted) होते.
•
माती घट्ट झाली की तिची स्थूल घनता (Bulk Density) वाढते (उदा. १.६५ ते १.८० g/cm³).
•
स्थूल घनता वाढल्याने मातीतील सच्छिद्रता (Pore space) कमी होते, ज्यामुळे मुळांना ऑक्सिजन मिळत नाही, मुळांचा जमिनीत प्रवेश रोखला जातो आणि पिकाची वाढ खुंटते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
स्थूल घनता (Bulk Density) वाढणे म्हणजे जमीन घट्ट होणे आणि सच्छिद्रता घटणे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Soil bulk density (Option 1)
Key Points:
•
Soil Bulk Density Compaction Thresholds:
•
Bulk density is an indicator of soil compaction and soil health.
•
When bulk density exceeds critical thresholds (>1.60 g/cm³ in clay loams, >1.75 g/cm³ in sands), total porosity drops drastically, eliminating aeration macropores.
•
High mechanical impedance physically blocks root elongation and causes oxygen starvation in the root zone.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
High bulk density indicates mechanical compaction, poor aeration, and restricted root penetration.