तणनाशक-सहनशील आणि पाणी वाचवणारी तांदळाची पहिली 'जीनोम एडिटेड' (Genome Edited) वाण विकसित करून नियामक मान्यता देणारा जगातील पहिला देश कोणता ठरला?
EN
Which country achieved the distinction of developing and approving the world's first genome-edited, herbicide-tolerant and drought-resilient rice varieties?
योग्य उत्तर पर्याय (२) भारत आहे.
[b]भारताने विकसित केली पहिली जीनोम एडिटेड तांदूळ वाण:[/b]
•
भारताच्या भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने (ICAR) आणि भारतीय कृषी संशोधन संस्थेने (IARI, नवी दिल्ली) तांदळाची जगातील पहिली जीनोम-संपादित वाण विकसित केली.
•
यामध्ये पुसा बास्मती १९७९ आणि पुसा बास्मती १९८५ या वाणांचा समावेश आहे, ज्या सीआरआयएसपीआर (CRISPR-Cas9) तंत्रज्ञानावर आधारित SDN-1/SDN-2 पद्धतीचा वापर करून विकसित करण्यात आल्या.
•
या वाणांमुळे भातशेतीत तणांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी पारंपरिक पद्धतीप्रमाणे शेतात पाणी साचवून ठेवण्याची गरज पडत नाही, ज्यामुळे पाण्याची ६०% पर्यंत बचत होते आणि मिथेन वायूचे उत्सर्जन घटते.
•
भारत सरकारने जीनोम एडिटेड पिकांना (SDN-1 आणि SDN-2) जनुकीय सुधारित (GM) पिकांच्या कठोर नियामक नियमांतून सूट दिली आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: जीनोम एडिटिंग (SDN-1, SDN-2) आणि जनुकीय बदल (GMO) यांमधील फरक: जीनोम एडिटिंगमध्ये बाहेरील एलियन जीन घातला जात नाही. कृषी तंत्रज्ञानातील हा शोध MPSC सामान्य विज्ञान व कृषीमध्ये १००% विचारला जाऊ शकतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) India (ICAR - IARI).
[b]World's First Genome-Edited Rice (India - ICAR-IARI):[/b]
•
India, through the Indian Council of Agricultural Research - Indian Agricultural Research Institute (ICAR-IARI), developed the world's first non-GM genome-edited rice varieties.
•
Developed under Site-Directed Nuclease (SDN-1) CRISPR-Cas9 genome editing protocols: Pusa Basmati 1979 and Pusa Basmati 1985.
•
Engineered to be herbicide-tolerant (allowing Direct Seeded Rice / DSR method), these lines eliminate nursery transplanting and standing water puddling, saving up to 60% irrigation water and drastically slashing methane emissions.
•
India's regulatory framework exempts SDN-1 and SDN-2 categories from the stringent Biosafety regulations applicable to transgenics (GMOs).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Regulatory differentiation between Genome Editing (SDN-1/2: no foreign DNA) vs Genetic Modification (transgenic GMOs) is a premier MPSC Biotechnology topic.