खाली दोन विधाने आहेत. त्यापैकी (A) हे विधान असून (R) त्याचे कारण आहे खालील दिलेल्या पर्यायांपैकी योग्य पर्याय निवडा. विधान (A) : विषुवृत्तीय प्रदेशामध्ये सागराची क्षारता कमी असते. कारण (R) : विषुवृत्तीय प्रदेश हा अति पर्जन्यमान, आभ्राच्छादित आकाश आणि आर्द्रता ही वैशिष्ट्ये असलेला आहे. पर्यायी उत्तरे:
EN
Given below are two statements: Assertion (A) and Reason (R). Select the correct option:
Assertion (A): Ocean surface salinity is comparatively low in the equatorial region.
Reason (R): The equatorial region is characterized by torrential daily rainfall, heavily cloud-covered skies, and high atmospheric humidity.
Alternative Answers:
योग्य उत्तर पर्याय १ ((A) आणि (R) दोन्ही सत्य असून (R) हे (A) चे बिनचूक स्पष्टीकरण आहे) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
विषुववृत्तीय सागरी क्षारता (Equatorial Ocean Salinity):
•
विधान (A) सत्य आहे: विषुववृत्तावर तापमान जास्त असूनही खुल्या समुद्राची क्षारता उपोष्णकटिबंधापेक्षा (३६-३७‰) कमी म्हणजे सुमारे ३४ ते ३५‰ इतकी असते.
•
कारण (R) सत्य असून अचूक स्पष्टीकरण आहे:
१)
विषुववृत्तावर वर्षभर दररोज दुपारनंतर मुसळधार आरोह पाऊस (4 o'clock rain) पडतो, ज्यामुळे समुद्रात प्रचंड प्रमाणात गोड्या पाण्याचा पुरवठा होतो.
२)
आकाश सतत ढगाळ राहिल्याने थेट बाष्पीभवनाचा वेग मर्यादित राहतो.
३)
हवेतील उच्च आर्द्रतेमुळे पाण्याचे बाष्पीभवन मंदावते आणि अमेझॉन, काँगोसारख्या महाकाय नद्या गोडे पाणी समुद्रात ओततात, ज्यामुळे क्षारता कमी होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महासागराची सर्वाधिक क्षारता विषुववृत्तावर नसून २०° ते ३०° उपोष्णकटिबंधीय पट्ट्यात असते, कारण तेथे पाऊस कमी आणि बाष्पीभवन प्रचंड असते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1 (Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A)).
Explanation:
•
Equatorial Marine Salinity Dynamics:
•
Assertion (A) is TRUE: Despite high solar insolation, surface ocean salinity at the Equator is comparatively lower (~34‰–35‰) than in the subtropical trade wind belts (~36‰–37‰).
•
Reason (R) is TRUE and provides the direct causal explanation:
1)
The equatorial trough (ITCZ) receives heavy convective rainfall almost daily ('4 o'clock showers'), continuously diluting surface seawater with fresh water.
2)
Dense, persistent cloud cover reduces direct solar insolation, moderating surface evaporation.
3)
Giant equatorial rivers (Amazon, Congo) discharge colossal volumes of freshwater into equatorial ocean basins.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Highest ocean salinity occurs in the subtropics (20°–30° latitudes) due to high evaporation and sparse rainfall, not at the rainy Equator.