🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) MPSC Rajyaseva Prelims 2024 CSAT Paper-II 2024 MEDIUM

पुढे एक कृती व त्यानंतर (a) व (b) ही संबंधित तथ्ये दिली आहेत. कृती पूर्ण करण्यासंदर्भात उचित पर्याय निवडा.
अनु, चुनू, कनू आणि निनू एक शर्यत धावले. सर्व मुलांनी एका रेषेपासून एकाच वेळी शर्यतीला सुरुवात केली. पुढील तथ्ये वापरून शर्यत जिंकणारी व्यक्ती निवडा.
(a) चुनूच्या वेगाची दुप्पट, अनूच्या वेगाची तिप्पट आणि निनूच्या वेगाची चौपट सारखी आहे.
(b) जेव्हा जिंकणाऱ्याने शर्यत संपवली तेव्हा अनू, कनू व निनू यांनी धावलेल्या अंतरांची सरासरी ही अनू व कनू यांनी धावलेल्या अंतरांच्या सरासरीइतकी होती.
पर्यायी उत्तरे :

EN Given below is an action and related facts (a) and (b) are following it.
Select the appropriate option with respect to completion of this action.
Anu, Chunu, Kanu and Ninu ran a race. All children start from the same line simultaneously. Using following facts select the person who won the race.
(a) Twice the speed of Chunu, thrice the speed of Anu and four times speed of Ninu are equal.
(b) When winner finished the race the average of the distances ran by Anu, Kanu and Ninu equalled the average distance ran by Anu and Kanu.
Answer options:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

तथ्यांपैकी एक वापरून कृती पूर्ण करता येईल परंतु फक्त अन्य तथ्य वापरून ती पूर्ण करता येणार नाही.

The activity can be completed using one of the fact alone but cannot be completed by using other fact alone.

दोन्हीही तथ्ये एकत्र वापरून कृती पूर्ण करता येईल परंतु दोन्हींपैकी कोणतेही एकच तथ्य वापरून ती करता येणार नाही.

The activity can be done by using both the facts together but cannot be done by using either of the facts alone.

दोन्हीपैकी फक्त कोणतेही एक तथ्य वापरून कृती साध्य करता येईल.

The activity can be accomplished by using either of the facts alone.

दोन्ही तथ्ये एकत्रित विचारात घेऊन कृती पूर्ण करता येणार नाही.

The activity cannot be completed by using both the facts together.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

विदा पूर्ततेनुसार (Data Sufficiency) योग्य उत्तर पर्याय २ [दोन्हीही तथ्ये एकत्र वापरून कृती पूर्ण करता येईल...] आहे.

सखोल गणितीय व तार्किक विश्लेषण:

१. तथ्य (a) चे विश्लेषण:

2 \times V_C = 3 \times V_A = 4 \times V_N = k

\implies V_C = \frac{k}{2} = 6x, \quad V_A = \frac{k}{3} = 4x, \quad V_N = \frac{k}{4} = 3x

यावरून चुनू, अनू आणि निनू यांच्या वेगाचे गुणोत्तर मिळते, परंतु कनूचा वेग अज्ञात राहतो. त्यामुळे केवळ (a) वरून विजेता कोण हे सांगता येत नाही.

२. तथ्य (b) चे विश्लेषण:

• जेव्हा विजेत्याने शर्यत संपवली (समान वेळ $t$ मध्ये), तेव्हा पार पाडलेले अंतर वेगाच्या समप्रमाणात असते ($D \propto V$).

\frac{D_A + D_K + D_N}{3} = \frac{D_A + D_K}{2}

$$2(D_A + D_K + D_N) = 3(D_A + D_K)$$

2 D_N = D_A + D_K \implies D_K = 2 D_N - D_A

म्हणजेच वेगाच्या स्वरूपात: $V_K = 2 V_N - V_A$.

केवळ तथ्य (b) वरून संख्यात्मक वेग मिळत नाही, त्यामुळे एकट्या (b) वरून उत्तर निघत नाही.

३. दोन्ही तथ्ये (a) व (b) एकत्र केल्यास:

$$V_K = 2(3x) - 4x = 6x - 4x = 2x$$

आता चौघांचेही वेग मिळाले:

• $V_C = 6x$ (चुनू)

• $V_A = 4x$ (अनू)

• $V_N = 3x$ (निनू)

• $V_K = 2x$ (कनू)

सर्वात वेगवान चुनू ($6x$) आहे, म्हणून चुनूने शर्यत जिंकली हे अचूक निश्चित होते!

म्हणून दोन्ही तथ्ये एकत्र वापरणे अनिवार्य आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

डेटा सफिशिअन्सीमध्ये दोन्ही विधाने स्वतंत्रपणे तपासून पाहावीत; जेव्हा एका विधानातील चलाची किंमत दुसऱ्या विधानात ठेवून एकमेव उत्तर मिळते, तेव्हा पर्याय २ योग्य ठरतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Based on Data Sufficiency analysis, the correct answer is Option 2 [The activity can be done by using both the facts together but cannot be done by using either of the facts alone.].

Step-by-Step Mathematical Analysis:

1. From Fact (a) alone:

2 S_C = 3 S_A = 4 S_N = 12x \implies S_C = 6x, \quad S_A = 4x, \quad S_N = 3x

This yields relative speeds for Chunu, Anu, and Ninu, but leaves Kanu's speed entirely unknown. Hence, Fact (a) alone is insufficient.

2. From Fact (b) alone:

Since time elapsed $t$ is identical for all:

\frac{D_A + D_K + D_N}{3} = \frac{D_A + D_K}{2} \implies 2 D_N = D_A + D_K \implies D_K = 2 D_N - D_A

In terms of speed: $S_K = 2 S_N - S_A$. Fact (b) alone lacks numerical values, so it is insufficient.

3. Combining Facts (a) and (b):

$$S_K = 2(3x) - 4x = 2x$$

Now all four relative speeds are definitively determined:

• $S_{\text{Chunu}} = 6x$

• $S_{\text{Anu}} = 4x$

• $S_{\text{Ninu}} = 3x$

• $S_{\text{Kanu}} = 2x$

Chunu possesses the highest speed and unquestionably wins the race!

Thus, both facts together are necessary and sufficient.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

In race data sufficiency problems, relate speed directly to distance covered over equal time ($D = S \times t$). Combining the linear relation with given ratios pinpoints the winner uniquely.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) तथ्यांपैकी एक वापरून कृती पूर्ण करता येईल परंतु फक्त अन्य तथ्य वापरून ती पूर्ण करता येणार नाही. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) दोन्हीही तथ्ये एकत्र वापरून कृती पूर्ण करता येईल परंतु दोन्हींपैकी कोणतेही एकच तथ्य वापरून ती करता येणार नाही. (अचूक उत्तर): विदा पूर्ततेनुसार (Data Sufficiency) योग्य उत्तर **पर्याय २ [दोन्हीही तथ्ये एकत्र वापरून कृती पूर्ण करता येईल...]** आहे.

⚠️ पर्याय (3) दोन्हीपैकी फक्त कोणतेही एक तथ्य वापरून कृती साध्य करता येईल. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) दोन्ही तथ्ये एकत्रित विचारात घेऊन कृती पूर्ण करता येणार नाही. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT-२)

quiz 80 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'दोन्हीही तथ्ये एकत्र वापरून कृती पूर्ण करता येईल परंतु दोन्हींपैकी कोणतेही एकच तथ्य वापरून ती करता येणार नाही.' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (CSAT) पेपर-२' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन