🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) Rajyaseva Pre 2024 MEDIUM

भारत सरकारने हवेच्या गुणवत्तेचे मूल्यांकन, हवेचा अंदाज यावरील संशोधनासाठी System of Air quality, Weather forecasting and Research (SAFAR ) ची स्थापना खालीलपैकी कोणत्या चार शहरामध्ये केली आहे ?

EN Government of India has established system of Air quality, Weather forecasting and Research (SAFAR) in which of the following four cities for research on air quality assessment, weather forecasting ?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

दिल्ली, पूणे, अहमदाबाद, मुंबई

Delhi, Pune, Ahmedabad, Mumbai

दिल्ली, चेन्नई, मुंबई, कोलकाता

Delhi, Chennai, Mumbai, Kolkata

दिल्ली, मुंबई, हैद्राबाद, चेन्नई

Delhi, Mumbai, Hyderabad, Chennai

दिल्ली, मुंबई, बेंगलोर, चेन्नई

Delhi, Mumbai, Bangalore, Chennai

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (1) दिल्ली, पूणे, अहमदाबाद, मुंबई

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• सफर (SAFAR - System of Air Quality and Weather Forecasting and Research):

• 'सफर' (SAFAR) ही भारतातील शहरेनिहाय हवेची गुणवत्ता आणि हवामानाचा अंदाज वर्तवणारी एकात्मिक संशोधन प्रणाली आहे.

• हा उपक्रम भारत सरकारच्या भू-विज्ञान मंत्रालयाने (Ministry of Earth Sciences - MoES) सुरू केला असून त्याची तांत्रिक रचना व विकास भारतीय उष्णकटिबंधीय हवामानशास्त्र संस्था (IITM), पुणे यांनी केला आहे.

• सफरची स्थापना झालेली पहिली चार प्रमुख शहरे:

1. नवी दिल्ली: 2010 च्या राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेदरम्यान सर्वप्रथम कार्यान्वित.

2. पुणे: दुसऱ्या टप्प्यात यशस्वीपणे कार्यरत.

3. अहमदाबाद: तिसऱ्या टप्प्यात कार्यान्वित.

4. मुंबई: 2015 मध्ये अधिकृतपणे कार्यान्वित.

• ही प्रणाली रिअल-टाइम हवेचा गुणवत्ता निर्देशांक (AQI) मोजते आणि पुढील 1 ते 3 दिवसांचा हवेच्या गुणवत्तेचा अचूक अंदाज नागरिकांना उपलब्ध करून देते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• SAFAR चे पूर्ण रूप: System of Air Quality and Weather Forecasting and Research.

• विकासक संस्था: IITM (इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेटिओरॉलॉजी), पुणे.

• नोडल मंत्रालय: केंद्रीय भू-विज्ञान मंत्रालय (MoES).

• SAFAR द्वारे मोजले जाणारे प्रमुख प्रदूषक: PM2.5, PM10, ओझोन ($O_3$), कार्बन मोनॉक्साइड (CO), नायट्रोजन ऑक्साईड्स ($NO_x$), सल्फर डायऑक्साईड ($SO_2$), अमोनिया ($NH_3$), आणि ब्लॅक कार्बन.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Delhi, Pune, Ahmedabad, Mumbai

Detailed Explanation:

• About SAFAR (System of Air Quality and Weather Forecasting and Research):

• SAFAR is India's national initiative introduced by the Ministry of Earth Sciences (MoES), Government of India, to provide location-specific information on air quality in near real-time along with 1–3 day advance forecasts.

• The system was conceptualized and developed by the Indian Institute of Tropical Meteorology (IITM), Pune, in collaboration with the India Meteorological Department (IMD).

• Four Core Metropolitan Cities:

• The operational rollout of SAFAR covered the four major urban agglomerations:

1. Delhi (first launched during the 2010 Commonwealth Games).

2. Pune (second city network).

3. Ahmedabad (third city network).

4. Mumbai (launched in 2015).

• It generates public awareness, issues health advisories based on the Air Quality Index (AQI), and assists urban planners in environmental mitigation strategies.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

• Acronym: SAFAR (System of Air Quality and Weather Forecasting and Research).

• Developing Organization: IITM Pune under Ministry of Earth Sciences.

• Key Pollutants Monitored: PM2.5, PM10, Ozone ($O_3$), Carbon Monoxide (CO), $NO_x$, $SO_2$, VOCs (Benzene, Toluene, Xylene), and Black Carbon.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) दिल्ली, पूणे, अहमदाबाद, मुंबई (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (1) दिल्ली, पूणे, अहमदाबाद, मुंबई**

⚠️ पर्याय (2) दिल्ली, चेन्नई, मुंबई, कोलकाता (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) दिल्ली, मुंबई, हैद्राबाद, चेन्नई (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) दिल्ली, मुंबई, बेंगलोर, चेन्नई (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२५ (GS) पेपर-१ (दि. ०९ नोव्हेंबर, २०२५)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२३ (GS) पेपर-१ (दि. ०४ जून, २०२३)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२२ (GS) पेपर-१ (दि. २१ ऑगस्ट, २०२२)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 200 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयांतर्गत 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYP चाचण्या) विषयातील 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'दिल्ली, पूणे, अहमदाबाद, मुंबई' हे असून ते 'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा २०२४ (GS) पेपर-१ (दि. ०१ डिसेंबर, २०२४)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन