🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

रासायनिक उद्योगांमधील घातक प्रदूषण टाळून केवळ सूर्यप्रकाश, ऑक्सिजन आणि पाण्याचा वापर करून पर्यावरणपूरक 'हायड्रोजन पेरोक्साइड' (H2O2) तयार करण्याचे शाश्वत फोटोकॅटॅलिटिक तंत्रज्ञान कोणत्या भारतीय संशोधन संस्थेने विकसित केले?

EN Harnessing benign solar illumination and water through advanced photocatalytic synthesis to produce green hydrogen peroxide (H2O2), researchers belong to which premier scientific institute?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc), बेंगळुरू

Indian Institute of Science (IISc), Bengaluru

एस. एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस (SNBNCBS), कोलकाता

S. N. Bose National Centre for Basic Sciences (SNBNCBS), Kolkata

नॅशनल केमिकल लॅबोरेटरी (CSIR-NCL), पुणे

CSIR-National Chemical Laboratory (NCL), Pune

जवाहरलाल नेहरू सेंटर फॉर ॲडव्हान्स्ड सायंटिफिक रिसर्च (JNCASR), बेंगळुरू

Jawaharlal Nehru Centre for Advanced Scientific Research (JNCASR), Bengaluru

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) एस. एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस, कोलकाता आहे.

[b]सूर्यप्रकाशापासून हायड्रोजन पेरोक्साइड - SNBNCBS कोलकाताचे संशोधन:[/b]

• एस. एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस (SNBNCBS), कोलकाता च्या संशोधकांनी केवळ सूर्यप्रकाश, हवा आणि पाण्याचा वापर करून हायड्रोजन पेरोक्साइड (H2O2) तयार करण्याची पर्यावरणपूरक कृत्रिम प्रकाशसंश्लेषण (Photocatalysis) पद्धत विकसित केली.

• सध्या जगभरात H2O2 चे उत्पादन 'अँथ्राक्विनोन प्रक्रियेद्वारे' (Anthraquinone Process) होते, ज्यामध्ये मोठ्या प्रमाणावर विषारी सेंद्रिय विद्रावक आणि ऊर्जा खर्च होते.

• SNBNCBS च्या वैज्ञानिकांनी एक नवीन मेटल-फ्री उत्प्रेरक (Catalyst) तयार केला, ज्यामुळे सूर्यप्रकाशाच्या उपस्थितीत पाण्याचे ऑक्सिडेशन होऊन शुद्ध H2O2 मिळते. हे रसायन वैद्यकीय निर्जंतुकीकरण, कागद उद्योग आणि सांडपाणी प्रक्रियेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: सत्येंद्रनाथ बोस (S. N. Bose): महान भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ, ज्यांनी 'बोस-आईनस्टाईन सांख्यिकी' (Bose-Einstein Statistics) आणि 'बोस-आईनस्टाईन कंडेन्सेट' (द्रव्याची ५ वी अवस्था) चा शोध लावला. त्यांच्या सन्मानार्थ पूर्णांक स्पिन (Integer Spin) असणाऱ्या मूलकणांना 'बोसॉन' (Boson) नाव देण्यात आले (उदा. फोटॉन, हिग्ज बोसॉन). SNBNCBS ची स्थापना १९८६ मध्ये कोलकाता येथे झाली.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) S. N. Bose National Centre for Basic Sciences (SNBNCBS), Kolkata.

[b]SNBNCBS Kolkata Synthesizes Green Hydrogen Peroxide via Solar Energy:[/b]

• Scientists at the S. N. Bose National Centre for Basic Sciences (SNBNCBS), Kolkata pioneered an energy-efficient photocatalytic technique generating hydrogen peroxide (H2O2) purely from ambient sunlight, dissolved oxygen, and water.

• By replacing the carbon-intensive anthraquinone industrial cycle with solar catalysts, this green synthesis provides sustainable oxidant solutions for water purification, paper pulp bleaching, and medical sanitation.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Legacy of Satyendra Nath Bose: Legendary theoretical physicist who co-developed Bose-Einstein Statistics alongside Albert Einstein, predicting the Bose-Einstein Condensate (5th state of matter). Subatomic particles conforming to Bose statistics are named Bosons (e.g., Higgs Boson, gluons). SNBNCBS was established in Kolkata in 1986 under the Department of Science and Technology.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc), बेंगळुरू (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) एस. एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस (SNBNCBS), कोलकाता (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) एस. एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस, कोलकाता आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (3) नॅशनल केमिकल लॅबोरेटरी (CSIR-NCL), पुणे (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) जवाहरलाल नेहरू सेंटर फॉर ॲडव्हान्स्ड सायंटिफिक रिसर्च (JNCASR), बेंगळुरू (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जुलै २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जुलै २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जुलै २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जुलै २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जुलै २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'एस. एन. बोस नॅशनल सेंटर फॉर बेसिक सायन्सेस (SNBNCBS), कोलकाता' हे असून ते 'जुलै २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'जुलै २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन