🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

नागपूर येथे मुख्यालय असणारी आणि पर्यावरण अभियांत्रिकी, जलप्रदूषण नियंत्रण, हवेची गुणवत्ता आणि कचरा व्यवस्थापनावर मार्गदर्शन करणारी 'राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्था' (NEERI) कोणत्या स्वायत्त वैज्ञानिक परिषदेच्या अंतर्गत कार्य करते?

EN Headquartered in Nagpur and pioneering environmental impact assessments, clean air strategies, and water remediation, 'CSIR-NEERI' functions under the aegis of which council?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR)

Indian Council of Agricultural Research (ICAR)

वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR)

Council of Scientific and Industrial Research (CSIR)

केंद्रीय पर्यावरण, वने आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC)

Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC)

जैवतंत्रज्ञान विभाग (DBT)

Department of Biotechnology (DBT)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) आहे.

• CSIR-NEERI (राष्ट्रीय पर्यावरण अभियांत्रिकी संशोधन संस्था):

• NEERI (National Environmental Engineering Research Institute) ही वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषदेच्या (CSIR) अंतर्गत कार्यरत असलेली एक प्रमुख राष्ट्रीय संशोधन प्रयोगशाळा आहे.

• मुख्यालय: नागपूर, महाराष्ट्र (स्थापना: १९५८ मध्ये 'केंद्रीय सार्वजनिक आरोग्य अभियांत्रिकी संशोधन संस्था' - CPHERI या नावाने झाली होती, ज्याचे नामकरण १९७४ मध्ये NEERI असे करण्यात आले).

• प्रमुख कार्ये:

• पर्यावरण आघात मूल्यांकन (Environmental Impact Assessment - EIA) करणे.

• हवेची गुणवत्ता आणि जलशुद्धीकरणासाठी स्वदेशी तंत्रज्ञान विकसित करणे (उदा. 'नीर' जलशुद्धीकरण उपकरण, सुरक्षित हरित फटाके - Green Crackers).

• गंगा आणि गोदावरी नदी स्वच्छता प्रकल्पांमध्ये वैज्ञानिक सल्लागार म्हणून काम करणे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

महाराष्ट्रातील प्रमुख CSIR प्रयोगशाळा:

१. CSIR-NEERI: नागपूर (पर्यावरण अभियांत्रिकी).

२. CSIR-NCL (राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा): पुणे (रसायनशास्त्र व पॉलिमर संशोधन).

३. CSIR-NIO प्रादेशिक केंद्र: मुंबई (सागरी संशोधन).

महाराष्ट्र भूगोल आणि विज्ञान-तंत्रज्ञान घटकात या संस्थांची मुख्यालये वारंवार विचारली जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2) Council of Scientific and Industrial Research (CSIR).

• CSIR-NEERI Profile:

• The National Environmental Engineering Research Institute (NEERI) functions as a premier constituent laboratory of the Council of Scientific and Industrial Research (CSIR).

• Headquarters: Nagpur, Maharashtra. Established in 1958 originally as the Central Public Health Engineering Research Institute (CPHERI), it was rechristened CSIR-NEERI in 1974.

• Core competencies include conducting Environmental Impact Assessments (EIAs), inventing low-emission Green Crackers (SWAS, STAR, SAFAL), and designing municipal water reclamation devices.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Review premier CSIR laboratories situated in Maharashtra:

• CSIR-NEERI: Nagpur (Environmental Engineering)

• CSIR-NCL (National Chemical Laboratory): Pune (Chemical Sciences & Catalysis).

Institutional headquarters are frequent match-the-pair questions.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) (अचूक उत्तर): [gold]योग्य उत्तर पर्याय (२) वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) आहे.[/gold]

⚠️ पर्याय (3) केंद्रीय पर्यावरण, वने आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC) (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) जैवतंत्रज्ञान विभाग (DBT) (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी

quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी

quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ऑक्टोबर २०२५

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'ऑक्टोबर २०२५' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'ऑक्टोबर २०२५' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR)' हे असून ते 'ऑक्टोबर २०२५' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ऑक्टोबर २०२५' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन