सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

एका वाफेच्या इंजिनला 3.6X10°J/min दराने उष्णता पुरवली जाते. त्यापासून इंजिन 5.4 X 108 J/min दराने कार्य करते. अशा इंजिनची कार्यक्षमता किती टक्के असेल?

EN Heat is supplied to a steam engine at the rate of 3.6X10°J/min. Hence the engine works at a rate of 5.4 X 108 J/min. What percentage would be the efficiency of such an engine?
✓
15%
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
12.50%
C
85%
D
87.50%
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय 1 (15%) आहे.

स्पष्टीकरण:

• दिलेली माहिती:
• पुरवलेली उष्णता ऊर्जा ($Q$) = $3.6 \times 10^9\text{ J/min}$
• इंजिनाने केलेले कार्य ($W$) = $5.4 \times 10^8\text{ J/min}$
• उष्णता इंजिनाची कार्यक्षमता ($\eta$ - Efficiency):
$$\eta = \frac{\text{केलेले कार्य (Output Work)}}{\text{पुरवलेली उष्णता (Input Heat)}} \times 100$$
$$\eta = \frac{5.4 \times 10^8}{3.6 \times 10^9} \times 100$$
$$\eta = \frac{5.4}{36} \times 100 = 0.15 \times 100 = 15\%$$
• म्हणून, या वाफेच्या इंजिनाची कार्यक्षमता १५% आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

कार्नो इंजिन (Carnot Engine) ची आदर्श कार्यक्षमता $\eta = 1 - \frac{T_2}{T_1}$ असते. थर्मोडायनॅमिक्सच्या दुसऱ्या नियमानुसार कोणत्याही उष्णता इंजिनाची कार्यक्षमता कधीही १००% असू शकत नाही.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 1 (15%).

Explanation:

• Given data:
• Heat input rate ($Q$) = $3.6 \times 10^9\text{ J/min}$
• Work output rate ($W$) = $5.4 \times 10^8\text{ J/min}$
• Thermal Efficiency ($\eta$):
$$\eta = \frac{W_{\text{out}}}{Q_{\text{in}}} \times 100\%$$
$$\eta = \frac{5.4 \times 10^8}{3.6 \times 10^9} \times 100\% = \frac{0.54}{3.6} \times 100\% = 0.15 \times 100\% = 15\%$$
• Thus, the efficiency of the steam engine is 15%.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Carnot efficiency sets the theoretical upper bound for heat engines operating between temperatures $T_1$ (source) and $T_2$ (sink): $\eta_{\text{Carnot}} = 1 - \frac{T_2}{T_1}$.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →