महाराष्ट्र पठारावरील जलप्रणालीमध्ये अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानल्या जाणाऱ्या _________ या नदीला वारंवार 'वृद्ध गंगा' किंवा 'दक्षिण गंगा' असे संबोधले जाते.
EN
Highly vital to the drainage system of the Maharashtra Plateau, the river _________ is frequently referred to as 'Vriddha Ganga' or 'Dakshin Ganga'.
योग्य उत्तर पर्याय (4) म्हणजेच गोदावरी आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
गोदावरी ही द्वीपकल्पीय पठारावरील सर्वात मोठी आणि पुरातन नदी असून भौगोलिक क्षेत्रफळ आणि पौराणिक मान्यतेनुसार तिला 'वृद्ध गंगा' किंवा 'दक्षिण गंगा' म्हणतात.
•
उगम: त्र्यंबकेश्वर (नाशिक), महाराष्ट्र.
•
महाराष्ट्रातील मुख्य उपनद्या: दारणा, प्रवरा, मुळा, सिंदफणा, बिंदुसरा (उजव्या तीरावरील); कादवा, शिवना, दुधना, पूर्णा, प्राणहिता, इंद्रावती (डाव्या तीरावरील).
पर्यायांचे विश्लेषण:
•
कावेरी, महानदी व कृष्णा या इतर द्विपकल्पीय नद्या असल्या तरी वृद्ध गंगा ही संज्ञा गोदावरीसाठीच रूढ आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
गोदावरी खोऱ्यात महाराष्ट्रातील जायकवाडी धरण (नाथसागर - छत्रपती संभाजीनगर), गंगापूर धरण (नाशिक - भारतातील पहिले मातीचे धरण) आणि बाभळी बंधारा (नांदेड) हे प्रसिद्ध प्रकल्प आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) i.e. Godavari.
Detailed Analysis:
•
The Godavari River is the most extensive and ancient peninsular river system in India. In geographical literature and commission examinations, it is venerated as 'Vriddha Ganga' or 'Dakshin Ganga'.
•
Origin: Trimbakeshwar (Nashik), flowing 1,465 km eastwards into the Bay of Bengal.
•
Major tributaries in Maharashtra: Right bank—Darna, Pravara, Mula, Sindphana, Bindusara; Left bank—Kadwa, Shivna, Dudhna, Purna, Pranhita, Indravati.
Distractor Analysis:
•
Although Cauvery is often revered religiously in the far south, the formal geographical title 'Vriddha Ganga' applies strictly to Godavari.
•
Krishna and Mahanadi have separate distinctive geographical identities.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Prominent dams on the Godavari in Maharashtra include Gangapur Dam (Nashik - India's first large earthen dam post-independence) and Jayakwadi Dam (Nath Sagar, Chhatrapati Sambhajinagar).