🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC CURRENT AFFAIRS 2026 2026 MEDIUM

16 व्या वित्त आयोगाने (FC-16) सादर केलेला "GDP मध्ये योगदान" हा निकष राज्यासाठी कसा मोजला जातो?

EN How is the "Contribution to GDP" parameter, introduced by the 16th Finance Commission (FC-16), calculated for a state?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
राज्याच्या GSDP चे एकूण राष्ट्रीय GDP शी असलेले गुणोत्तर.
As the ratio of a state’s GSDP to the total national GDP.
B
राज्याच्या GSDP चा वर्ग भागिले सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गांची बेरीज.
As the square of its GSDP divided by the sum of squares of GSDP of all states.
C
राज्याच्या GSDP चे वर्गमूळ भागिले सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गमुळांची बेरीज.
As the square root of its GSDP to the sum of square roots of GSDP of all states.
D
राज्याच्या सरासरी नाममात्र GSDP भागिले राज्याची लोकसंख्या.
As the average nominal GSDP of the state divided by the population of the state.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) [राज्याच्या GSDP चे वर्गमूळ भागिले सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गमुळांची बेरीज.]

महत्त्वाचे परीक्षाभिमुख विश्लेषण:

• 16 व्या वित्त आयोगाने (FC-16) करांच्या क्षैतिज वितरणासाठी "GDP मध्ये योगदान" हा एक नवीन निकष सादर केला.
• राज्याचे GDP मधील योगदान म्हणजे राज्याच्या GSDP च्या वर्गमुळाला सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गमुळांच्या बेरजेने भागणे.
• हा निकष 15 व्या वित्त आयोगाने वापरलेल्या "कर आणि वित्तीय प्रयत्न" या निकषाची जागा घेतो.
• प्रत्येक राज्याचे GSDP 2018-19 आणि 2023-24 दरम्यानचे सरासरी नाममात्र GSDP म्हणून मोजले जाते, ज्यामध्ये 2020-21 या महामारीच्या वर्षाचा समावेश नाही.
• राष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेतील योगदानासाठी राज्यांना पुरस्कृत करण्यासाठी या निकषाला 10% वेटेज देण्यात आले आहे.
• GDP मध्ये योगदान (FC-16)
• गणनेचा आधार - GSDP चे वर्गमूळ
• याने ह्याची जागा घेतली - कर आणि वित्तीय प्रयत्न (15 व्या FC मध्ये 2.5%)
• हे एका विशिष्ट कालावधीत राज्याच्या सीमेमध्ये उत्पादित केलेल्या सर्व अंतिम वस्तू आणि सेवांचे एकूण प्रमाण मोजते.
• कार्यक्षमता निकष
• उत्पन्न अंतराच्या विपरीत, जे समानतेवर लक्ष केंद्रित करते, "GDP मध्ये योगदान" हा कार्यक्षमतेशी संबंधित निकष आहे, ज्याचा उद्देश आर्थिक वाढीस प्रोत्साहन देणे आहे.
• महागाईसाठी समायोजित न करता, चालू बाजारभावावर GSDP चे मूल्यांकन केले जाते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: केंद्रीय अर्थसंकल्प व आर्थिक पाहणी अहवालातील प्रमुख तरतुदी, वित्तीय तूट (Fiscal Deficit) आणि प्रमुख योजनांसाठीचा निधी यांवर MPSC राज्यसेवा व संयुक्त परीक्षेत हमखास प्रश्न येतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) [As the square root of its GSDP to the sum of square roots of GSDP of all states.]

Comprehensive Exam Analysis:

• The 16th Finance Commission (FC-16) introduced "Contribution to GDP" as a new parameter for horizontal devolution of taxes.
• Contribution to GDP by a state is calculated as the squared root of its GSDP to the sum of squared root of GSDP of all states.
• This parameter replaces the "Tax and Fiscal Efforts" parameter used by the 15th Finance Commission.
• The GSDP of each state is measured as the average nominal GSDP between 2018-19 and 2023-24, excluding the pandemic year of 2020-21.
• This parameter has been assigned a 10% weightage to reward states for their contribution to the national economy.
• Contribution to GDP (FC-16)
• Calculation Basis - Square root of GSDP
• Replaces - Tax and Fiscal Efforts (2.5% in 15th FC)
• GSDP (Gross State Domestic Product)
• It measures the total volume of all finished goods and services produced within the boundaries of a state during a given period of time.
• Efficiency Parameter
• Unlike Income Distance which focuses on equity, "Contribution to GDP" is an efficiency-linked parameter meant to incentivize economic growth.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Focus strictly on fiscal deficit targets, capital expenditure allocations, and flagship scheme budgets featured in Union Budget & Economic Survey.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) राज्याच्या GSDP चे एकूण राष्ट्रीय GDP शी असलेले गुणोत्तर. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) राज्याच्या GSDP चा वर्ग भागिले सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गांची बेरीज. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) राज्याच्या GSDP चे वर्गमूळ भागिले सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गमुळांची बेरीज. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) [राज्याच्या GSDP चे वर्गमूळ भागिले सर्व राज्यांच्या GSDP च्या वर्गमुळांची बेरीज.]**[/gold]
✗ पर्याय (4) राज्याच्या सरासरी नाममात्र GSDP भागिले राज्याची लोकसंख्या. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'चालू घडामोडी २०२६ (Current Affairs 2026)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
पोलीस भरती: चालू घडामोडी २०२६ - क्रीडा घडामोडी व पुरस्कार सराव चाचणी #१ (मोफत)
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: चालू घडामोडी २०२६ (Current Affairs 2026)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'चालू घडामोडी २०२६ (Current Affairs 2026)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'चालू घडामोडी २०२६ (Current Affairs 2026)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'चालू घडामोडी २०२६ (Current Affairs 2026)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'चालू घडामोडी २०२६ (Current Affairs 2026)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →