🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Forest Service Pre 2019 MEDIUM

भावे प्रयोगातील क्रियापदाचे रूप नेहमी कसे असते ? योग्य पर्याय निवडा.

EN How is the form of the verb always structured in Bhave Prayog? Choose the correct option.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
कर्त्याच्या लिंग-वचन-पुरुष भेदानुसार बदलते.
Changes according to the gender, number, and person of the subject.
B
कर्माच्या लिंग-वचन-पुरुष भेदानुसार बदलते.
Changes according to the gender, number, and person of the object.
C
लिंग-वचन-पुरुष भेदानुसार बदलत नाही तर नेहमी प्रथमा विभक्तीत असते.
Does not change according to gender-number-person, but is always in the nominative case.
D
नेहमी तृतीयपुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी असते.
Is always in the third person, neuter gender, and singular number.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (4) नेहमी तृतीयपुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी असते.

स्पष्टीकरण:

भावे प्रयोगातील क्रियापदाचे स्वरूप:

1. भावे प्रयोगात क्रियापदाचे रूप कर्त्याच्या किंवा कर्माच्या लिंग, वचन व पुरुषाप्रमाणे कधीही बदलत नाही.
2. ते नेहमी तृतीयपुरुषी (Third Person), नपुंसकलिंगी (Neuter Gender) व एकवचनी (Singular Number) असते.
3. मराठीत या रूपाचा शेवट सामान्यतः 'ए' काराने होतो (उदा. मारिले, केले, वाढविले, मळमळते, सांजावले).
4. म्हणून पर्याय (4) हे भावे प्रयोगाचे अचूक व प्रमाण लक्षण आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय (1): हे कर्तरी प्रयोगाचे लक्षण आहे.
• पर्याय (2): हे कर्मणी प्रयोगाचे लक्षण आहे.
• पर्याय (3): क्रियापद हे विभक्तीमध्ये नसते (विभक्ती नामांना व सर्वनामांना असते), त्यामुळे हा पर्याय व्याकरणदृष्ट्या विसंगत आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: भावे प्रयोगाचे सर्वात महत्त्वाचे गमक: क्रियापद नेहमी तृतीयपुरुषी, नपुंसकलिंगी, एकवचनी (३-न-१) असते!

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Is always in the third person, neuter gender, and singular number.

Explanation:

Morphological form of the verb in Bhave Prayog:

1. In Bhave Prayog, the finite verb never alters to match the gender, number, or person of either the subject or the object.
2. It remains permanently fixed in the third person, neuter gender, singular number (often termed 3-N-1 form).
3. In Marathi phonology, this invariant past or subjunctive verbal form typically terminates in an '-e' ending (e.g., मारिले, केले, वाढविले, मळमळते).
4. Hence, Option (4) states the precise and canonical grammatical rule.

Analysis of Other Options:

• Option (1): Defines Kartari Prayog.
• Option (2): Defines Karmani Prayog.
• Option (3): Grammatically absurd because verbs do not take nominal case inflections (Vibhakti belongs to nouns and pronouns).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The hallmark rule of Bhave Prayog: The verb is invariant, third person, neuter gender, singular number (3-N-1).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) कर्त्याच्या लिंग-वचन-पुरुष भेदानुसार बदलते. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) कर्माच्या लिंग-वचन-पुरुष भेदानुसार बदलते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) लिंग-वचन-पुरुष भेदानुसार बदलत नाही तर नेहमी प्रथमा विभक्तीत असते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) नेहमी तृतीयपुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी असते. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (4) नेहमी तृतीयपुरुषी नपुंसकलिंगी एकवचनी असते.**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट
महत्त्वाच्या म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ घटक चाचणी
quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →