🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
चालू घडामोडी MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

कुइपर बेल्टमधील (Kuiper Belt) ग्रहांच्या कक्षीय विचलनामुळे खगोलशास्त्रज्ञांनी अंदाज वर्तवलेला आणि अलीकडेच चर्चेत आलेला 'प्लॅनेट नाईन' (Planet Nine) म्हणजे काय?

EN Hypothesized by astrophysicists to explain unusual orbital clustering of trans-Neptunian objects in the Kuiper Belt, what is 'Planet Nine'?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
आपल्या सूर्यमालेच्या बाहेरील प्रदेशातील एक काल्पनिक महाकाय ग्रह (Hypothetical planet)
Hypothetical planet in the outer reaches of our solar system
B
नेपच्यूनचा नवा शोधलेला नैसर्गिक चंद्र
Newly discovered moon of Neptune
C
कुइपर बेल्टमधील एक महाकाय धूमकेतू
Giant comet in the Kuiper Belt
D
शनीचा नुकताच सापडलेला बर्फाळ चंद्र
Recently identified icy moon of Saturn
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) आपल्या सूर्यमालेच्या बाहेरील प्रदेशातील एक काल्पनिक महाकाय ग्रह (Hypothetical planet)

महत्त्वाचे स्पष्टीकरण:

• संकल्पना: 'प्लॅनेट नाईन' हा आपल्या सूर्यमालेच्या बाहेरील भागात (Trans-Neptunian region) अस्तित्वात असल्याचा अंदाज वर्तवला गेलेला एक काल्पनिक ग्रह आहे.
• वैज्ञानिक आधार: कॅलिफोर्निया इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजीच्या (Caltech) खगोलशास्त्रज्ञांनी कुइपर बेल्टमधील लघुग्रहांच्या विचित्र गुरुत्वाकर्षण हालचालींवरून याचा अंदाज लावला.
• वैशिष्ट्ये:
• वस्तुमान: पृथ्वीच्या वस्तुमानाच्या सुमारे ५ ते १० पट असण्याचा अंदाज (सुपर-अर्थ किंवा मिनी-नेपच्यून).
• कक्षा: सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यासाठी याला १०,००० ते २०,००० वर्षे लागतात असा अंदाज आहे.
• प्लूटोला २००६ मध्ये बटु ग्रह (Dwarf Planet) ठरवल्यानंतर सूर्यमालेत अधिकृतपणे ८ ग्रह शिल्लक आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: आंतरराष्ट्रीय खगोलशास्त्रीय संघ (IAU) - ग्रहाची व्याख्या (२००६):

• १. सूर्याभोवती कक्षेत फिरणारा खगोलीय घटक असणे आवश्यक.
• २. पुरेसे वस्तुमान असावे ज्यामुळे स्वतःच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे त्याला गोलाकार स्वरूप प्राप्त व्हावे (Hydrostatic Equilibrium).
• ३. त्याने आपल्या कक्षेतील इतर घटक/लहान खगोलीय वस्तूंचा परिसर स्वच्छ (Clearing the neighbourhood) केलेला असावा.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Hypothetical planet in the outer reaches of our solar system

Key Explanation:

• Astrophysical Hypothesis: Planet Nine is a hypothetical super-Earth or mini-Neptune postulated to orbit in the outer solar system far beyond Neptune.
• Orbital Clues: Hypothesized by Caltech researchers Konstantin Batygin and Mike Brown to account for the anomalous alignment of extreme trans-Neptunian objects (TNOs) in the Kuiper Belt.
• Estimated Characteristics: Predicted to possess 5 to 10 times the mass of Earth, situated 400 to 800 AU from the Sun, with an orbital period of 10,000 to 20,000 years.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: IAU Definition of a Planet (Prague, 2006):

• Must orbit around the Sun.
• Must possess sufficient mass for hydrostatic equilibrium (nearly round shape).
• Must have cleared the neighborhood around its orbit (criterion failed by Pluto, reclassifying it as a dwarf planet).
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✓ पर्याय (1) आपल्या सूर्यमालेच्या बाहेरील प्रदेशातील एक काल्पनिक महाकाय ग्रह (Hypothetical planet) (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) आपल्या सूर्यमालेच्या बाहेरील प्रदेशातील एक काल्पनिक महाकाय ग्रह (Hypothetical planet)**[/gold]
⚠️ पर्याय (2) नेपच्यूनचा नवा शोधलेला नैसर्गिक चंद्र (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) कुइपर बेल्टमधील एक महाकाय धूमकेतू (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) शनीचा नुकताच सापडलेला बर्फाळ चंद्र (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जून २०२४' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी २०२६ - संपूर्ण महा-सराव चाचणी
quiz 78 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 78 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्र चालू घडामोडी - जानेवारी २०२६ सराव चाचणी
quiz 10 प्रश्न timer 15 मिनिटे military_tech 10 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जून २०२४

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जून २०२४' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: चालू घडामोडी विषयांतर्गत 'जून २०२४' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: चालू घडामोडी विषयातील 'जून २०२४' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जून २०२४' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →