🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण PSI Mains 2012 MEDIUM

मिश्र वाक्य ओळखा.

EN Identify the 'Complex sentence' (Mishra vakya):

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

शिपाई लढता लढता मेला.

Shipai ladhta ladhta mela.

राजा पळून जाईल किंवा शरण येईल.

Raja palun jail kinva sharan yeil.

बाबा म्हणाले की न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे.

Baba mhanale ki New York he ek mothe shahar ahe.

तो झाडावर चढत असताना पाय घसरून पडला.

To jhadaavar chadhat astaana paay ghasrun padla.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) बाबा म्हणाले की न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे.

व्याकरणिक विश्लेषण:

• मिश्र वाक्य (Complex Sentence): ज्या वाक्यात एक प्रधान वाक्य आणि त्यावर अवलंबून असणारे गौण वाक्य गौणत्वसूचक उभयान्वयी अव्ययाने जोडलेले असते, त्यास मिश्र वाक्य म्हणतात.

• पर्याय (३) मध्ये:

• प्रधान वाक्य: 'बाबा म्हणाले'

• गौण वाक्य: 'न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे' (स्वरूपबोधक नाम-गौणवाक्य)

• उभयान्वयी अव्यय: 'की' (स्वरूपबोधक गौणत्वसूचक अव्यय)

• म्हणून हे मिश्र वाक्य आहे.

इतर पर्यायांचे स्पष्टीकरण:

• पर्याय (१) 'शिपाई लढता लढता मेला': एकच मुख्य क्रियापद ('मेला') असल्याने केवल वाक्य.

• पर्याय (२) 'राजा पळून जाईल किंवा शरण येईल': 'किंवा'ने जोडलेले विकल्पबोधक संयुक्त वाक्य.

• पर्याय (४) '...पाय घसरून पडला': धातूसाधिते असणारे केवल वाक्य.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: 'म्हणाले की, सांगितले की, वाटले की' या रचनांमध्ये 'की'ने जोडलेले वाक्य नेहमी स्वरूपबोधक मिश्र वाक्य असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Baba mhanale ki New York he ek mothe shahar ahe.

Grammatical Analysis:

• A Complex Sentence (Mishra vakya) consists of a principal clause and one or more subordinate clauses connected by subordinating conjunctions.

• In Option (3):

• Main Clause: 'बाबा म्हणाले' (Father said)

• Subordinate Clause: 'न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे' (that New York is a big city)

• Conjunction: 'की' (that - explicative / noun clause marker)

• Therefore, it is a Complex Sentence.

Analysis of Other Options:

• Option (1): Single finite verb ('मेला') ➔ Simple sentence.

• Option (2): Linked by disjunctive coordinator 'किंवा' ➔ Compound sentence.

• Option (4): Contains participles with one finite verb ('पडला') ➔ Simple sentence.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip: Sentences reporting indirect speech or statements introduced by 'की' (that) are always Complex Sentences (मिश्र वाक्य).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) शिपाई लढता लढता मेला. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) राजा पळून जाईल किंवा शरण येईल. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) बाबा म्हणाले की न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (३) बाबा म्हणाले की न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे.**[/gold]

✗ पर्याय (4) तो झाडावर चढत असताना पाय घसरून पडला. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'बाबा म्हणाले की न्यूयॉर्क हे एक मोठे शहर आहे.' हे असून ते 'वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'वाक्यांचे प्रकार (अर्थावरून व रचनेवरून)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

मिश्र वाक्य ओळखा.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन