🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Maharashtra Zilla Parishad Bharti (ZP) 2024 MEDIUM

महाराष्ट्राच्या विधान परिषदेची सदस्य संख्या किती आहे?

EN Identify the correct definition / value of the strength of the Legislative Council of the State of Maharashtra?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
76
B
78
C
74
D
79
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: पर्याय 2 (78)

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर 78 आहे.

Key Points

महाराष्ट्राची विधान परिषद :

महाराष्ट्रात आज वरिष्ठ सभागृह म्हणून समजल्या जाणाऱ्या विधान परिषदेची स्थापना भारत शासन अधिनियम, 1935 लागू झाल्यानंतरच पहिल्यांदा झाली.

महाराष्ट्र विधिमंडळ हे द्विगृही असून त्यात विधान परिषद व विधानसभा यांचा समावेश होतो.

विधान परिषदेचे सध्याचे संख्याबळ 78 सदस्यांचे आहे.

हे एक निरंतर सभागृह आहे आणि विसर्जित करण्याच्या अधीन नाही.

मात्र, त्याचे एक तृतीयांश सदस्य दर दुसऱ्या वर्षी निवृत्त होतात आणि त्यांच्या जागी नवे सदस्य येतात.

राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 171 अन्वये एखाद्या राज्याच्या विधान परिषदेत विधानसभेच्या एकूण संख्याबळाच्या एक तृतीयांशपेक्षा जास्त आणि 40 पेक्षा कमी सदस्य नसतील.

निवडणुकीची पद्धत:

एक तृतीयांश विधान परिषद सदस्य हे राज्यातील आमदार निवडून देतात,

नगरपालिका आणि जिल्हा मंडळांसारख्या स्थानिक शासनाच्या विद्यमान सदस्यांचा समावेश असलेल्या विशेष मतदारांनी आणखी 1/3 सदस्य,

शिक्षकांच्या मतदारांकडून 1/12 आणि नोंदणीकृत पदवीधरांकडून आणखी 1/12.

उर्वरित सदस्यांची नेमणूक राज्यपालांकडून साहित्य, विज्ञान, कला, सहकार चळवळ आणि समाजसेवा अशा विविध क्षेत्रांतील विशिष्ट सेवांसाठी केली जाते.

Additional Information

महाराष्ट्र:

विधान सभा

विधान परिषद

संख्याबळ

288

78

स्वरूप

कनिष्ठ सभागृह

वरिष्ठ सभागृह

निवडणुक

थेट

अप्रत्यक्ष

अध्यक्ष

राहुल नार्वेकर

निलम गोऱ्हे

विरोधी पक्षनेते

विजय नामदेवराव वडेट्टीवार

अंबादास दानवे

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने (ताडोबा, पेंच, संजय गांधी, गुगामल, नवेगाव, चांदोली) आणि व्याघ्र प्रकल्प यांची जिल्हानिहाय स्थाने नियमितपणे विचारली जातात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Option 2 (78)

Explanation:

Key Points

Legislative Council of Maharashtra:

In Maharashtra, the Legislative Council, as understood today as an Upper Chamber, came to be established for the first time only after the Government of India Act, 1935, came into force.

The Maharastra Legislature is bicameral consisting of a Legislative Council and a Legislative Assembly.

The present strength of the Legislative Council is 78 members.

It is a continuous House and not subject to dissolution.

However, one-third of its members retire every second year and are replaced by new members.

Under Article 171 of the Constitution , the Legislative Council of a state shall not have more than one-third of the total strength of the State Assembly, and not less than 40 members.

Manner of Election:

One-third of the MLCs are elected by the state’s MLAs,

Another 1/3rd by a special electorate comprising sitting members of local governments such as municipalities and district boards,

1/12th by an electorate of teachers and another 1/12th by registered graduates.

The remaining members are appointed by the Governor for distinguished services in various fields namely, literature, science, art, cooperative movement and social service.

Additional Information

Maharashtra:

Legislative Assembly

Legislative Council

Strength

288

78

Nature

Lower house

Upper house

Election

Direct

Indirect

Chairperson

Rahul Narwekar

Nilam Gorhe

Leader of opposition

Vijay Namdevrao Wadettiwar

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The geographical locations of Maharashtra's National Parks (Tadoba, Pench, Sanjay Gandhi, Gugamal, Navegaon, Chandoli) and tiger reserves are recurring exam topics.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 76 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
✓ पर्याय (2) 78 (अचूक उत्तर): उत्तर:** पर्याय 2 (78)
⚠️ पर्याय (3) 74 (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✗ पर्याय (4) 79 (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारताचा भूगोल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
जिल्हा परिषद: महाराष्ट्र भूगोल व पर्यावरण सराव चाचणी #१ (नद्या, धरणे व प्राकृतिक रचना)
quiz 50 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
महाराष्ट्राचा प्राकृतिक व राजकीय भूगोल विभाग चाचणी
quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारताचा भूगोल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारताचा भूगोल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयांतर्गत 'भारताचा भूगोल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल विषयातील 'भारताचा भूगोल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारताचा भूगोल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →