🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण PSI Mains 2017 MEDIUM

'देवनागरी लिपी लिहिण्याची बरोबर पद्धत ओळखा :

EN Identify the correct method of writing the Devanagari script:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
'देवनागरी लिपी उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाते.
Devanagari script is written from right to left.
B
'देवनागरी लिपी अक्षरे मोडून लिहिली जाते.
Devanagari script is written by bending characters.
C
'देवनागरी लिपी डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते.
Devanagari script is written from left to right.
D
'देवनागरी' लिपी एका खाली एक अशी लिहिली जात नाही.
Devanagari script is not written one below the other.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय ३ म्हणजेच 'देवनागरी लिपी डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते' हे आहे.

१. देवनागरी लेखनाची दिशा:
• देवनागरी लिपी ही पानावर आडव्या ओळीत डावीकडून उजवीकडे (Left to Right) अशा क्रमाने लिहिली जाते.
• अक्षरांच्या डोक्यावर 'शिरोरेषा' दिली जाते.
२. इतर लिप्यांची तुलना:
• उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाणारी लिपी: उर्दू, फारसी, अरबी तसेच प्राचीन भारतातील खरोष्ठी लिपी.
• मोडून लिहिली जाणारी लिपी: मोडी लिपी (हात न उचलता जलद लेखनासाठी अक्षरे मोडून लिहिली जात असत).

अतः पर्याय ३ हा देवनागरी लेखनाची अचूक पद्धत दर्शवतो.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• देवनागरी व ब्राह्मी लिपी: डावीकडून उजवीकडे (Left to Right)
• खरोष्ठी, अरबी व फारसी लिपी: उजवीकडून डावीकडे (Right to Left).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

The correct option is 3, i.e., 'Devanagari script is written from left to right.'

1. Direction of Writing:
• The Devanagari script is written horizontally across the page strictly from left to right (L-to-R).
• Words are demarcated by a continuous overarching horizontal line called 'Shirorekha' (headstroke).
2. Comparative Script Orientations:
• Right to Left: Arabic, Persian, Urdu, and ancient Indian Kharosthi.
• Continuous cursive script: Modi lipi (developed in Maharashtra for rapid administrative paperwork by curving/bending strokes without lifting the stylus).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Directionality of Indian historical scripts:

• Brahmi & Devanagari: Left to Right.
• Kharosthi: Right to Left.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) 'देवनागरी लिपी उजवीकडून डावीकडे लिहिली जाते. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) 'देवनागरी लिपी अक्षरे मोडून लिहिली जाते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) 'देवनागरी लिपी डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर पर्याय ३ म्हणजेच **'देवनागरी लिपी डावीकडून उजवीकडे लिहिली जाते'** हे आहे.
✗ पर्याय (4) 'देवनागरी' लिपी एका खाली एक अशी लिहिली जात नाही. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'मराठी भाषा, लिपी, देवनागरी व व्याकरण परिचय' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →