खालीलपैकी अचूक पर्याय ओळखा. सृजनशील व्यक्तीचे मानसशास्त्रानुसार वैशिष्ट्ये - अ. भिन्न विचार करण्याची क्षमता ब. दूरदृष्टी क. लवचिकता आणि कल्पनांची मौलिकता ड. चांगली स्मृती आणि बुद्धिमत्ता इ. नैतिक संवेदनशीलता फ. समस्या निराकरणासाठी उत्साही वृत्ती ग. योजनेचे तपशील तयार करण्याची अक्षमता
EN
Identify the correct option. Characteristics of a creative person according to psychology:
a. Divergent thinking ability
b. Vision / Foresight
c. Flexibility and originality of ideas
d. Good memory and intelligence
e. Moral sensitivity
f. Enthusiastic attitude towards problem solving
g. Inability to prepare project details
सृजनशील व्यक्तीची वैशिष्ट्ये (Characteristics of a Creative Person):
मानसशास्त्रानुसार (उदा. टॉरेन्स, गिलफोर्ड) सृजनशील व्यक्तीमध्ये खालील गुणवैशिष्ट्ये आढळतात:
1.
अ. भिन्न विचार करण्याची क्षमता (Divergent Thinking): एकाच समस्येवर अनेक नाविन्यपूर्ण उपाय शोधण्याची क्षमता.
2.
ब. दूरदृष्टी (Foresight/Vision): भविष्यातील गरजा व परिणामांचा वेध घेण्याची दृष्टी.
3.
क. लवचिकता व मौलिकता (Flexibility & Originality): पारंपरिक साचे तोडून नवनवीन कल्पना मांडणे.
4.
ड. स्मरणशक्ती व बुद्धिमत्ता (Memory & Intelligence): माहितीचे संकलन व प्रक्रिया करण्याची बौद्धिक क्षमता.
5.
इ. नैतिक संवेदनशीलता (Moral Sensitivity): समाज व पर्यावरणाबद्दल सजगता.
6.
फ. समस्या निराकरणासाठी उत्साही वृत्ती (Problem Solving): अडचणींना आव्हाने मानून सोडवण्याची जिद्द.
7.
विधान 'ग' चे विश्लेषण: 'योजनेचे तपशील तयार करण्याची अक्षमता' (Inability) हे नकारात्मक विधान आहे; सृजनशील व्यक्तीकडे योजना प्रत्यक्षात आणण्याचे कौशल्य असते, त्यामुळे 'ग' वगळता अ ते फ ही सर्व वैशिष्ट्ये अचूक आहेत.
म्हणून 'अ, ब, क, ड, इ, फ अचूक आहेत' (पर्याय 2) हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
जे. पी. गिलफोर्ड (J. P. Guilford) यांनी बुद्धिमत्तेच्या मॉडेलमध्ये 'अपसारी विचार' (Divergent Thinking) हा सृजनशीलतेचा गाभा मानला आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Psychological Traits of a Creative Person - Analysis:
According to psychological research on creativity (e.g., J. P. Guilford, E. P. Torrance):
1.
Core Positive Traits (a to f):
•
a. Divergent Thinking: Ability to generate novel, multifaceted solutions to open-ended problems.
•
b. Foresight/Vision: Capacity to visualize future possibilities.
•
c. Flexibility and Originality: Cognitive agility and uniqueness of ideas.
•
d. Memory and Intelligence: Sound cognitive base and recall power.
•
e. Moral Sensitivity: Ethical awareness and perceptual responsiveness.
•
f. Enthusiastic Problem-Solving: High intrinsic motivation to resolve complexities.
2.
Exclusion of 'g': 'Inability to prepare project details' represents a cognitive deficiency, which is not a hallmark of creative accomplishment.
Hence, traits a, b, c, d, e, and f are authentic characteristics.
Therefore, Option 2 is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
J.P. Guilford identified 'divergent thinking' (fluency, flexibility, originality, and elaboration) as the foundational metric of creativity.