चिपको' या पर्यावरणवादी चळवळीमध्ये सहभाग व नेतृत्वासंदर्भात योग्य जोडी ओळखा.
EN
Identify the correct pair for their participation and leadership in 'Chipko' Environmental Movement.
योग्य उत्तर: पर्याय (२) चंडीप्रसाद भट्ट व गौरा देवी
चिपको आंदोलन (Chipko Movement - १९७३):
•
१९७३ मध्ये तत्कालीन उत्तर प्रदेशातील (सध्याच्या उत्तराखंड) गढवाल हिमालयातील रेणी (Reni) आणि चमोली गावात व्यावसायिक वृक्षतोडीविरुद्ध 'चिपको आंदोलन' सुरू झाले.
•
ग्रामस्थांनी, विशेषतः महिलांनी झाडांना घट्ट मिठी मारून (चिपकून) झाडे तोडण्यापासून वाचवले, म्हणून याला 'चिपको आंदोलन' म्हणतात.
•
चंडीप्रसाद भट्ट (Chandi Prasad Bhatt): यांनी 'दशोली ग्राम स्वराज्य मंडळ' (DGSM) च्या माध्यमातून या आंदोलनाला दिशा दिली.
•
गौैरा देवी (Gaura Devi): यांनी २६ मार्च १९७४ रोजी रेणी गावात २७ महिलांचे नेतृत्व करून कंत्राटदारांच्या कुऱ्हाडींपासून जंगलाचे रक्षण केले, त्यांना 'चिपको आंदोलनाची माता' मानले जाते.
•
सुंदरलाल बहुगुणा यांनी या आंदोलनाचा संदेश देशभर आणि जागतिक स्तरावर पोहोचवला.
•
त्यामुळे अचूक जोडी चंडीप्रसाद भट्ट व गौरा देवी (पर्याय २) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
चिपको आंदोलन: १९७३, चमोली (उत्तराखंड).
•
प्रमुख नेते: चंडीप्रसाद भट्ट (रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार विजेते), सुंदरलाल बहुगुणा, आणि गौरा देवी.
•
प्रसिद्ध घोषणा: *"माती, पाणी आणि बयार, ही आहेत जंगलाचे उपकार, निसर्गाचे आधार!"*
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Chandiprasad Bhatt and Goura Devi
The Historic Chipko Environmental Movement (1973):
•
Launched in 1973 in the Chamoli and Reni districts of the Garhwal Himalayas (Uttarakhand), the Chipko Movement was a non-violent ecological campaign against commercial deforestation.
•
Villagers, predominantly hill women, physically clung to forest trees to prevent loggers from felling them.
•
Chandi Prasad Bhatt: Founder of the *Dasholi Gram Swarajya Mandal* (DGSM), organized the grassroots ecological resistance (awarded the Ramon Magsaysay Award in 1982).
•
Gaura Devi: Fearless rural matriarch who led 27 village women on 26 March 1974 in Reni village to encircle the trees, successfully forcing commercial contractors to retreat.
•
Sunderlal Bahuguna subsequently took the campaign across the Himalayan belt.
•
Thus, the correct leadership pair is Chandiprasad Bhatt and Goura Devi (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Pioneers: Chandi Prasad Bhatt, Gaura Devi, and Sunderlal Bahuguna.
•
Slogan: *"Ecology is permanent economy."*