🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
मराठी भाषा व व्याकरण Forest Service Pre 2018 MEDIUM

खालील शब्द समुहातील अचुक जोडी ओळखा : (a) धान्यादी साठविण्याची बंदिस्त जागा - वखार (b) हालअपेष्टा सहन करण्याचा गुण - तितिक्षा (c) दोन नद्यामधील जागा - दोआब (d) पंधरवाड्याने प्रसिद्ध होणारे - पाक्षिक पर्यायी उत्तरे :

EN Identify the correct pair from the following word groups: (a) धान्यादी साठविण्याची बंदिस्त जागा - वखार (Enclosed storehouse for grain - Vakhar) (b) हालअपेष्टा सहन करण्याचा गुण - तितिक्षा (Virtue of enduring hardships - Titiksha) (c) दोन नद्यामधील जागा - दोआब (Land between two rivers - Doab) (d) पंधरवाड्याने प्रसिद्ध होणारे - पाक्षिक (Periodical published fortnightly - Pakshik) Answer Options:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
फक्त (a) व (b) बरोबर बाकी सर्व चूक
Only (a) and (b) are correct
B
फक्त (b) व (c) बरोबर बाकी सर्व चूक
Only (b) and (c) are correct
C
फक्त (c) व (d) बरोबर बाकी सर्व चूक
Only (c) and (d) are correct
D
वरीलपैकी सर्व बरोबर
All of the above are correct
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरीलपैकी सर्व बरोबर)

शब्दसमूहाबद्दल एक शब्द विश्लेषण:

• जोडी (a): *धान्यादी साठविण्याची बंदिस्त जागा* $\rightarrow$ वखार (Warehouse / Granary) — पूर्णपणे अचूक.
• जोडी (b): *हालअपेष्टा, दुःख किंवा संकटे शांतपणे सहन करण्याचा गुण* $\rightarrow$ तितिक्षा (Endurance / Fortitude) — पूर्णपणे अचूक.
• जोडी (c): *दोन नद्यांच्या दरम्यानची सुपीक जमीन/जागा* $\rightarrow$ दोआब (Doab - दो=दोन, आब=पाणी) — पूर्णपणे अचूक.
• जोडी (d): *दर पंधरा दिवसांनी (पंधरवड्याने) प्रसिद्ध होणारे नियतकालिक* $\rightarrow$ पाक्षिक (Fortnightly) — पूर्णपणे अचूक.
• निष्कर्ष: चारही शब्दसमूह आणि त्यांचे पर्यायी शब्द तंतोतंत बरोबर आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• महत्त्वाचे शब्दसमूह:
• तितिक्षा: हालअपेष्टा सहन करण्याचा गुण.
• दोआब: दोन नद्यांमधील प्रदेश.
• साप्ताहिक: दर आठवड्याला प्रसिद्ध होणारे.
• पाक्षिक: दर १५ दिवसांनी प्रसिद्ध होणारे.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 4 (All of the above are correct)

One-Word Substitutions Analysis:

• Pair (a): *Enclosed storage place for grains and goods* $\rightarrow$ वखार (Warehouse / Granary) — Correct.
• Pair (b): *The virtue of patient endurance of suffering and adversity* $\rightarrow$ तितिक्षा (Titiksha / Endurance) — Correct.
• Pair (c): *Tract of fertile land between two converging rivers* $\rightarrow$ दोआब (Doab - from Persian 'do' = two, 'ab' = water) — Correct.
• Pair (d): *A publication that appears once every fortnight (15 days)* $\rightarrow$ पाक्षिक (Fortnightly periodical) — Correct.
• Conclusion: All four pairings are authentic, standard lexical correspondences in Marathi.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

High-frequency Marathi vocabulary:

• तितिक्षा = सहनशीलता / हालअपेष्टा सोसण्याचा गुण.
• जिगीषा = जिंकण्याची तीव्र इच्छा.
• मुमुक्षू = मोक्ष मिळवण्याची इच्छा असणारा.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) फक्त (a) व (b) बरोबर बाकी सर्व चूक (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) फक्त (b) व (c) बरोबर बाकी सर्व चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) फक्त (c) व (d) बरोबर बाकी सर्व चूक (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरीलपैकी सर्व बरोबर (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ४ (वरीलपैकी सर्व बरोबर)**
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०२
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'एकाच शब्दाचे विविध अर्थ व शब्दभ्रम' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →