खालीलपैकी योग्य कथन/ने ओळखा : (a) विधानसभेचा अध्यक्ष किंवा उपाध्यक्ष म्हणून पद धारण करणारा सदस्य विधानसभेच्या त्या वेळच्या सर्व सदस्यांच्या बहुमताने पारित झालेल्या विधानसभेच्या ठरावाद्वारे त्याच्या पदावरून दूर केला जाऊ शकेल. (b) अनुच्छेद 179 खंड (c) च्या प्रयोजनार्थ असणारा कोणताही ठराव, तो मांडण्याचा उद्देश असल्याबद्दल निदान चौदा दिवसांची नोटीस देण्यात आल्याखेरीज मांडला जाणार नाही.
EN
Identify the correct statement(s):
(a) A member holding office as Speaker or Deputy Speaker of an Assembly may be removed from his office by a resolution of the Assembly passed by a majority of all the then members of the Assembly.
(b) No resolution for the purpose of clause (c) of Article 179 shall be moved unless at least fourteen days' notice has been given of the intention to move the resolution.
अचूक उत्तर: पर्याय (३) (a) व (b) दोन्ही
सविस्तर विश्लेषण:
•
अनुच्छेद १७९ - विधानसभा अध्यक्षांचे किंवा उपाध्यक्षांचे पद रिक्त होणे, राजीनामा आणि पदावरून दूर करणे:
•
विधान (a) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७९(c) नुसार, विधानसभेचा अध्यक्ष किंवा उपाध्यक्ष म्हणून पद धारण करणाऱ्या सदस्याला विधानसभेच्या तत्कालीन सर्व सदस्यांच्या बहुमताने (प्रभावी बहुमत / Effective Majority) संमत केलेल्या ठरावाद्वारे पदावरून दूर केले जाऊ शकते.
•
विधान (b) बरोबर आहे: अनुच्छेद १७९ च्या परंतुका (Proviso) नुसार, असा ठराव मांडण्याचा उद्देश दर्शवणारी किमान १४ दिवसांची पूर्वसूचना (Notice) दिल्याखेरीज असा कोणताही ठराव मांडता येत नाही.
•
दोन्ही विधाने राज्यघटनेच्या कलम १७९ मधील शब्दशः तरतुदी आहेत.
•
म्हणून पर्याय (३) हे योग्य उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
विधानसभा अध्यक्ष/उपाध्यक्षांना पदावरून दूर करण्यासाठी 'प्रभावी बहुमत' (तत्कालीन सर्व सदस्यांचे बहुमत) लागते.
•
असा ठराव मांडण्यासाठी किमान १४ दिवसांची पूर्वसूचना देणे बंधनकारक असते (कलम १७९).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Both (a) and (b)
Detailed Analysis:
•
Article 179 - Vacation, resignation of, and removal from, the offices of Speaker and Deputy Speaker:
•
Statement (a) is correct: Under Article 179(c), a member holding office as Speaker or Deputy Speaker of an Assembly may be removed from his office by a resolution of the Assembly passed by an effective majority (majority of all the then members of the Assembly).
•
Statement (b) is correct: Under the proviso to Article 179, no resolution for the purpose of clause (c) shall be moved unless at least fourteen days' notice has been given of the intention to move the resolution.
•
Both statements represent verbatim constitutional provisions under Article 179.
•
Hence, Option (3) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Removal of Speaker/Deputy Speaker requires an effective majority (majority of all the then members).
•
A mandatory 14 days' advance notice is required to move such a resolution (Article 179).