खालीलपैकी योग्य विधान/ने ओळखा. अ. अनुच्छेद 137 - संसदेने केलेल्या कोणत्याही कायद्याच्या तरतुदींच्या किंवा अनुच्छेद 145 अन्वये करण्यात आलेल्या कोणत्याही नियमाना अधीन राहून, सर्वोच्च न्यायालयाला त्याने अधिघोषित केलेला कोणताही न्यायनिर्णय किंवा केलेला आदेश याचे पुनर्विलोकन करण्याचा अधिकार असेल. ब. अनुच्छेद 141 - सर्वोच्च न्यायालयाने घोषित केलेला कायदा, भारताच्या राज्य क्षेत्रातील सर्व न्यायालयांवर बंधनकारक असेल.
EN
Identify the correct statement(s):
a. Article 137 - Subject to the provisions of any law made by Parliament or any rules made under Article 145, the Supreme Court shall have power to review any judgment pronounced or order made by it.
b. Article 141 - The law declared by the Supreme Court shall be binding on all courts within the territory of India.
अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ व ब दोन्ही
सविस्तर विश्लेषण:
दोन्ही विधानांचे परीक्षण:
•
विधान (अ) योग्य आहे: संविधानाच्या कलम १३७ अन्वये सर्वोच्च न्यायालयाला त्याने स्वतः दिलेल्या कोणत्याही न्यायनिर्णयाचे किंवा आदेशाचे पुनर्विलोकन (Review of Judgments/Orders) करण्याचा अधिकार आहे. संसदेचा कायदा किंवा कलम १४५ अन्वये केलेल्या नियमांच्या अधीन राहून हा अधिकार वापरला जातो.
•
विधान (ब) योग्य आहे: संविधानाच्या कलम १४१ नुसार सर्वोच्च न्यायालयाने घोषित केलेला कायदा भारताच्या राज्यक्षेत्रातील सर्व न्यायालयांवर बंधनकारक (Binding on all courts) असतो (Doctrine of Stare Decisis).
त्यामुळे अ व ब दोन्ही विधाने योग्य आहेत (पर्याय ३).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कलम १३७ = स्वतःच्या निर्णयांचे पुनर्विलोकन करण्याचा अधिकार.
•
कलम १४१ = सर्वोच्च न्यायालयाचा कायदा सर्व न्यायालयांवर बंधनकारक.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Both a and b
Detailed Analysis:
Examination of both statements:
•
Statement (a) is correct: Under Article 137, the Supreme Court has the power to review any judgment pronounced or order made by it, subject to statutory provisions and court rules made under Article 145.
•
Statement (b) is correct: Under Article 141, the law declared by the Supreme Court is binding on all courts within the territory of India (doctrine of precedent).
Therefore, both statements a and b are correct (Option 3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Article 137 = Power of Review of Judgments; Article 141 = Supreme Court rulings binding on all Indian courts.