योग्य कथने ओळखा: अ) बलवंतराय मेहता समितीची स्थापना जानेवारी, 1957 मध्ये करण्यात आली होती. ब) बलवंतराय मेहता हे मध्य प्रदेशचे माजी मुख्यंमत्री होते. क) ठाकुर फुलसिंग, बी.जी. राव, डी.पी.सिंग हे या समितीचे इतर सदस्य होते. ड) भारतात सर्वप्रथम त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्थेचा स्वीकार राजस्थानने केला. पर्यायी उत्तरे:
EN
Identify the correct statements:\na) The Balwantrai Mehta Committee was established in January 1957.\nb) Balwantrai Mehta was a former Chief Minister of Madhya Pradesh.\nc) Thakur Phool Singh, B. G. Rao, and D. P. Singh were other members of this committee.\nd) Rajasthan was the first in India to adopt the three-tier Panchayati Raj system.\nAlternative answers:\n1: a, b, c\n2: a, b, d\n3: a, c, d\n4: b, c, d
अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ, क,ड
बलवंतराय मेहता समितीच्या ऐतिहासिक माहितीनुसार पर्याय (३) अ, क, ड हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: बलवंतराय मेहता समितीची स्थापना जानेवारी १९५७ मध्ये करण्यात आली होती आणि तिने २४ नोव्हेंबर १९५७ रोजी आपला अहवाल सादर केला.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: बलवंतराय मेहता हे मध्य प्रदेशचे नसून गुजरातचे माजी मुख्यमंत्री (१९६३ ते १९६५) होते.
•
विधान (क) बरोबर आहे: ठाकूर फुलसिंग, बी. जी. राव आणि डी. पी. सिंग हे या समितीचे इतर सदस्य होते.
•
विधान (ड) बरोबर आहे: २ ऑक्टोबर १९५९ रोजी राजस्थानमधील नागौर जिल्ह्यात पंतप्रधान पं. नेहरूंनी भारतातील पहिल्या त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्थेचे उद्घाटन केले.
•
म्हणून अचूक विधाने अ, क आणि ड आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: बलवंतराय मेहता समितीच्या मुख्य शिफारशी:
१.
त्रिस्तरीय रचना: ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद.
२.
प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष निवडणुका: ग्रामपंचायत प्रत्यक्ष; पंचायत समिती व जिल्हा परिषद अप्रत्यक्ष.
३.
पंचायत समिती ही खरी कार्यकारी संस्था असावी.
४.
जिल्हाधिकाऱ्याने जिल्हा परिषदेचे अध्यक्षस्थान भूषवावे (केंद्राच्या मॉडेलमध्ये).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) a, c, d
Based on historical and constitutional facts, Option (3) a, c, d is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Statement (a) is correct: The Balwantrai Mehta Committee was officially constituted in January 1957 and submitted its recommendations in November 1957.
•
Statement (b) is incorrect: Balwantrai Mehta was the former Chief Minister of Gujarat (1963–1965), not Madhya Pradesh.
•
Statement (c) is correct: Thakur Phool Singh, B. G. Rao, and D. P. Singh served as members of the committee.
•
Statement (d) is correct: Rajasthan became the first state in India to adopt the three-tier Panchayati Raj system on 2 October 1959 at Nagaur.
•
Hence, statements (a), (c), and (d) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Balwantrai Mehta Committee Recommendations:
•
3-tier Panchayati Raj structure.
•
Panchayat Samiti as the executive body.
•
Zilla Parishad as an advisory, coordinating, and supervisory body.
•
Collector as the Chairman of Zilla Parishad (in the national template).