योग्य कथन/ने ओळखा. अ. राज्य निवडणूक आयुक्ताची नियुक्ती ही राज्याच्या राज्यपालाद्वारे केली जाते. ब. राज्य निवडणूक आयुक्ताची पदच्युती राज्यपाल करू शकतो.
EN
Identify the correct statement(s):
(a) The State Election Commissioner is appointed by the Governor of the State.
(b) The State Election Commissioner can be removed from office by the Governor.
योग्य उत्तर: पर्याय १ (फक्त अ)
स्पष्टीकरण:
•
कलम २४३-K (राज्य निवडणूक आयोग):
•
विधान अ: राज्य निवडणूक आयुक्तांची नियुक्ती घटक राज्याच्या राज्यपालांद्वारे (Governor) केली जाते. (बरोबर - कलम २४३-K(१))
•
विधान ब: राज्य निवडणूक आयुक्तांची पदच्युती राज्यपाल करू शकत नाहीत. कलम २४३-K(१) च्या परंतुकानुसार, राज्य निवडणूक आयुक्तांना ज्या कारणांवरून व ज्या पद्धतीने उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांना पदावरून दूर केले जाते, त्याच कारणांवरून व पद्धतीने संसदेच्या महाभियोगाद्वारे केवळ राष्ट्रपतीच पदावरून दूर करू शकतात. (चूक)
•
म्हणून फक्त विधान अ योग्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
राज्य निवडणूक आयुक्त (कलम २४३-K): नियुक्ती राज्यपालांकडून, मात्र पदच्युती उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांप्रमाणे केवळ राष्ट्रपतींद्वारेच केली जाऊ शकते (राज्यपालांना पदच्युतीचा अधिकार नाही).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Only (a))
Explanation:
•
Under Article 243K(1) of the Constitution:
•
Statement (a): The State Election Commissioner is appointed by the Governor of the State. (Correct)
•
Statement (b): The Governor cannot remove the State Election Commissioner. The proviso to Article 243K(1) mandates that the SEC can be removed only in like manner and on like grounds as a Judge of a High Court (i.e., by an address passed by both Houses of Parliament presented to the President). (Incorrect)
•
Hence, only statement (a) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The State Election Commissioner is appointed by the Governor but removable only by the President in the same manner as a High Court Judge (Article 243K).