योग्य उत्तर: पर्याय (1) फक्त A
सविस्तर स्पष्टीकरण:
•
विधान A योग्य आहे:
•
अनुच्छेद 57 (पुनर्निवडणुकीसाठी पात्रता - Eligibility for Re-election):
•
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 57 मध्ये स्पष्टपणे नमूद केले आहे की, *"जी व्यक्ती राष्ट्रपती म्हणून पद धारण करते किंवा तिने यापूर्वी पद धारण केले आहे, ती व्यक्ती संविधानाच्या इतर तरतुदींना अधीन राहून, त्या पदावर पुन्हा निवडून येण्यास पात्र असेल."*
•
अमेरिकेप्रमाणे भारतात राष्ट्रपती किती वेळा पदावर राहू शकतात, यावर कोणतीही कायदेशीर किंवा घटनात्मक मर्यादा नाही (उदा. डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी दोन पूर्ण कार्यकाळ राष्ट्रपती म्हणून काम केले).
•
विधान B चुकीचे आहे:
•
अनुच्छेद 58 (राष्ट्रपती म्हणून निवडून येण्यासाठी पात्रता):
•
अनुच्छेद 58(1)(c) नुसार, राष्ट्रपती पदासाठी ती व्यक्ती 'लोकसभेचा' (House of the People) सदस्य म्हणून निवडून येण्यास पात्र असावी लागते, 'राज्यांच्या परिषदेचा' (Council of States / राज्यसभा) सदस्य म्हणून नाही!
•
(टीप: उपराष्ट्रपती पदाच्या निवडणुकीसाठी राज्यसभेचा सदस्य म्हणून निवडून येण्याची पात्रता आवश्यक असते - अनुच्छेद 66).
•
म्हणून केवळ विधान A योग्य आहे.
राष्ट्रपती पदाच्या महत्त्वाच्या पात्रता (अनुच्छेद 58):
1.
तो भारताचा नागरिक असावा.
2.
वयाची 35 वर्षे पूर्ण केलेली असावीत.
3.
तो लोकसभेचा सदस्य म्हणून निवडून येण्यास पात्र असावा.
4.
त्याने केंद्र, राज्य किंवा स्थानिक प्राधिकरणाखाली लाभाचे पद (Office of Profit) धारण केलेले नसावे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only A
Detailed Explanation:
•
Statement A is correct:
•
Article 57 of the Indian Constitution (Eligibility for Re-election):
•
Stated verbatim: *"A person who holds, or who has held office as President shall, subject to the other provisions of this Constitution, be eligible for re-election to that office."*
•
Unlike the United States (where the 22nd Amendment limits a President to maximum two terms), India imposes no constitutional ceiling on the number of times an individual can be re-elected President (Dr. Rajendra Prasad served two consecutive terms).
•
Statement B is incorrect:
•
Article 58 (Qualifications for election as President):
•
Under Article 58(1)(c), a presidential candidate must be qualified for election as a member of the House of the People (Lok Sabha), not the Council of States (Rajya Sabha).
•
(Contrast: Qualifications for Vice-President under Article 66 require eligibility for the Council of States / Rajya Sabha).
•
Thus, only Statement A is correct.
Core Constitutional Distinctions:
•
President (Article 58): Must be qualified to be elected to Lok Sabha. Minimum age: 35 years.
•
Vice-President (Article 66): Must be qualified to be elected to Rajya Sabha. Minimum age: 35 years.
