योग्य कथने ओळखा (भारताचा राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोग) अ) अध्यक्ष हा सर्वोच्च न्यायालयाचा सेवानिवृत्त मुख्य न्यायाधिश असावा. ब) चार राष्ट्रीय आयोगाचे अध्यक्ष (अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, महिला आणि अलपसंख्यांक) हे पदसिद्ध सदस्य म्हणून कार्य करतात. क) अध्यक्ष व सदस्यांची नेमणूक भारताचा राष्ट्रपती करतो. ड) NHRC च्या अध्यक्ष व सदस्यांच्या नियुक्तीबाबत शिफारस समितीचा अध्यक्ष हा भारताचा राष्ट्रपती असतो. पर्यायी उत्तरे: 1: फक्त अ, ब 2: फक्त अ, ब, क 3: फक्त ब, क, ड 4: वरील सर्व
EN
Identify the correct statement(s) regarding the National Human Rights Commission of India:
a) The Chairperson must be a retired Chief Justice of the Supreme Court.
b) Chairpersons of four National Commissions (SC, ST, Women, and Minorities) serve as ex-officio members.
c) The Chairperson and members are appointed by the President of India.
d) The Chairperson of the selection committee for NHRC appointments is the President of India.
Answer options:
1: Only a, b
2: Only a, b, c
3: Only b, c, d
4: All of the above
योग्य उत्तर फक्त अ, ब, क (पर्याय 2) आहे.
•
विधानांचे विश्लेषण:
•
अ) सत्य: मूळ कायद्यानुसार (1993) NHRC चे अध्यक्ष हे भारताचे निवृत्त सरन्यायाधीश (Retired CJI) असणे आवश्यक होते.
•
ब) सत्य: मूळ कायद्यानुसार चार आयोगांचे (SC, ST, महिला आणि अल्पसंख्याक) अध्यक्ष हे पदसिद्ध सदस्य असतात.
•
क) सत्य: अध्यक्ष व सदस्यांची नियुक्ती भारताचे राष्ट्रपती आपल्या स्वाक्षरी व शिक्यानिशी करतात.
•
ड) असत्य: नियुक्तीची शिफारस करणाऱ्या उच्चाधिकार समितीचे अध्यक्ष भारताचे पंतप्रधान (Prime Minister) असतात, राष्ट्रपती नसतात.
•
त्यामुळे ड चुकीचे असून अ, ब आणि क बरोबर आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
NHRC शिफारस समितीचे अध्यक्ष पंतप्रधान असतात. राष्ट्रपती केवळ समितीच्या शिफारशीनुसार नियुक्तीचे वॉरंट काढतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Only a, b, c (Option 2).
•
Analysis of Statements:
•
a) Correct: Under the parent 1993 Act, the Chairperson was mandated to be a retired Chief Justice of India.
•
b) Correct: The 1993 Act designated the Chairpersons of the National Commission for SCs, STs, Women, and Minorities as ex-officio members.
•
c) Correct: The Chairperson and members are formally appointed by the President of India by warrant under hand and seal.
•
d) Incorrect: The Chairperson of the selection committee is the Prime Minister of India, not the President.
•
Thus, statements a, b, and c are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Prime Minister chairs the high-powered selection committee for NHRC appointments; the President of India acts on the committee's binding recommendation.