केंन्द्र-राज्य संबंधाबाबतच्या शिफारशीसंबंधी योग्य जोडी ओळखाः (आयोग/समिती शिफारस)
EN
Identify the correctly matched pair regarding recommendations on Centre-State relations: (Commission/Committee — Recommendation)
योग्य उत्तर पर्याय (४) आनंदपूर साहिब ठराव --- केंद्राकडे फक्त संरक्षण, परराष्ट्र व्यवहार, दळणवळण आणि चलन इतकेच मर्यादित विषय असावेत हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
योग्य जोडी (पर्याय ४):
•
आनंदपूर साहिब ठराव (Anandpur Sahib Resolution - 1973): अकाली दलाने संमत केलेल्या या ठरावात अशी मागणी करण्यात आली होती की, केंद्र सरकारचे अधिकार केवळ संरक्षण (Defence), परराष्ट्र व्यवहार (Foreign Affairs), दळणवळण (Communications) आणि चलन (Currency) या चार विषयांपुरतेच मर्यादित असावेत आणि इतर सर्व अधिकार व शेषाधिकार घटकराज्यांकडे असावेत.
•
इतर जोड्यांमधील त्रुटी:
•
पर्याय १: सरकारिया आयोगाने अखिल भारतीय सेवा रद्द करण्याची नव्हे, तर त्या अधिक बळकट करण्याची शिफारस केली होती.
•
पर्याय २: राजमन्नार समितीने अखिल भारतीय सेवा (IAS/IPS) रद्द करण्याची शिफारस केली होती.
•
पर्याय ३: पुंछी आयोगाने नवीन अखिल भारतीय सेवा सुरू करण्याची शिफारस केली होती, मात्र पर्याय ४ ही ऐतिहासिकदृष्ट्या सर्वाधिक अचूक व प्रसिद्ध जोडी आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
आनंदपूर साहिब ठराव: १९७३ (अकाली दल - केंद्राकडे फक्त ४ विषय).
•
पश्चिम बंगाल स्मरणपत्र (West Bengal Memorandum): १९७७ (डावी आघाडी सरकार - राज्यांना ७५% महसूल व अधिक स्वायत्तता).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4): Anandpur Sahib Resolution --- Centre should have powers restricted only to defence, foreign affairs, communications, and currency.
Explanation:
•
Correctly Matched Pair (Option 4):
•
Anandpur Sahib Resolution (1973): Adopted by the Shiromani Akali Dal, demanding that the jurisdiction of the Central Government be restricted strictly to four subjects: Defence, Foreign Affairs, Communications, and Currency, with all other powers and residuary authority transferred to the States.
•
Examination of other options:
•
Option 1 is mismatched: The Sarkaria Commission strongly opposed abolishing All-India Services and recommended strengthening them.
•
Option 2 is mismatched: The Rajamannar Committee demanded the complete abolition of All-India Services (IAS/IPS).
•
Therefore, Option (4) is the correctly matched pair.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Anandpur Sahib Resolution (1973): Demanded restricting the Centre to Defence, Foreign Affairs, Communications, and Currency.
•
West Bengal Memorandum (1977): Demanded radical decentralization and abolition of Articles 356 and 360.