🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2020 MEDIUM

संसदेच्या संबंधित स्थायी समितीचे अयोग्य पुनर्नाव ओळखा.

EN Identify the INCORRECT renaming of the respective Parliamentary Standing Committee:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

'पेट्रोलियम आणि रसायने समितीचे' पुनर्नाव 'पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू समिती' असे आहे.

'Committee on Petroleum and Chemicals' was renamed as 'Committee on Petroleum and Natural Gas'.

'श्रमिक समिती' चे पुनर्नाव ‘श्रमिक आणि कल्याण समिती' असे आहे.

'Committee on Labour' was renamed as 'Committee on Labour and Welfare'.

'दळणवळण आणि पर्यटन समिती' चे पुनर्नाव 'दळणवळण, पर्यटन व संस्कृती समिती' असे आहे.

'Committee on Communications and Tourism' was renamed as 'Committee on Transport, Tourism and Culture'.

'नागरी आणि ग्रामीण विकास समिती'चे पुनर्नाव 'ग्रामीण विकास समिती' असे आहे.

'Committee on Urban and Rural Development' was renamed as 'Committee on Rural Development'.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) 'श्रमिक समिती' चे पुनर्नाव ‘श्रमिक आणि कल्याण समिती' असे आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

जुलै २००४ मध्ये भारतीय संसदेच्या विभागीय स्थायी समित्यांची पुनर्रचना करण्यात आली आणि समित्यांची संख्या १७ वरून २४ करण्यात आली:

• पुनर्नामांकनाची खरी वस्तुस्थिती:

• पर्याय १ योग्य: 'पेट्रोलियम आणि रसायने समिती'चे विभाजन करून 'पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू समिती' आणि 'रसायने व खते समिती' करण्यात आली.

• पर्याय ३ योग्य: 'दळणवळण आणि पर्यटन समिती'चे पुनर्नाव 'वाहतूक, पर्यटन व संस्कृती समिती' (Transport, Tourism and Culture) असे करण्यात आले.

• पर्याय ४ योग्य: 'नागरी आणि ग्रामीण विकास समिती'चे विभाजन करून 'ग्रामीण विकास समिती' आणि 'शहरी विकास समिती' अशी स्वतंत्र नावे देण्यात आली.

• पर्याय २ अयोग्य का आहे:

'श्रमिक समिती' (Committee on Labour) चे पुनर्नाव 'श्रमिक आणि कल्याण समिती' असे करण्यात आलेले नाही, तर तिचे नाव 'कामगार, वस्त्रोद्योग आणि कौशल्य विकास समिती' (Committee on Labour, Textiles and Skill Development) असे करण्यात आले आहे.

त्यामुळे पर्याय (२) हे अयोग्य पुनर्नाव आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• २००४ मधील स्थायी समित्यांची पुनर्रचना: १७ समित्यांवरून वाढवून २४ समित्या करण्यात आल्या.

• १६ समित्या लोकसभेत आणि ८ समित्या राज्यसभेत कार्यरत आहेत.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) 'Committee on Labour' was renamed as 'Committee on Labour and Welfare'.

Detailed Analysis:

In July 2004, the Department-related Parliamentary Standing Committees were restructured and expanded from 17 to 24:

• Options 1, 3, and 4 are correct renamings:

• Petroleum and Chemicals was restructured into Petroleum and Natural Gas.

• Transport, Tourism and Culture was reconstituted.

• Urban and Rural Development was bifurcated into Rural Development and Urban Development.

• Why Option 2 is incorrect:

The Committee on Labour was renamed as the Committee on Labour, Textiles and Skill Development, not 'Labour and Welfare'.

Hence, Option (2) represents the incorrect renaming.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• In 2004, the number of DRSCs was expanded from 17 to 24.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) 'पेट्रोलियम आणि रसायने समितीचे' पुनर्नाव 'पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू समिती' असे आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) 'श्रमिक समिती' चे पुनर्नाव ‘श्रमिक आणि कल्याण समिती' असे आहे. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) 'श्रमिक समिती' चे पुनर्नाव ‘श्रमिक आणि कल्याण समिती' असे आहे.**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) 'दळणवळण आणि पर्यटन समिती' चे पुनर्नाव 'दळणवळण, पर्यटन व संस्कृती समिती' असे आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) 'नागरी आणि ग्रामीण विकास समिती'चे पुनर्नाव 'ग्रामीण विकास समिती' असे आहे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर ''श्रमिक समिती' चे पुनर्नाव ‘श्रमिक आणि कल्याण समिती' असे आहे.' हे असून ते 'संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'संसदीय कार्यपद्धती, नियम व समित्या' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

संसदेच्या संबंधित स्थायी समितीचे अयोग्य पुनर्नाव ओळखा.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन