73 च्या घटना दुरुस्ती बाबत अयोग्य कथने ओळखा अ) या दुरुस्तीद्वारे पंचायत राज ला संवैधानिक दर्जा देण्यात आला. ब) या दुरुस्तीद्वारे पंचायत राज साठी राज्य वित्त आयोगाची स्थापना करण्यात आली. क) या घटना दुरुस्तीने काही राज्यांना किंवा विशिष्ट प्रदेशांना सुट दिली आहे. ड) या दुरुस्तीची अंमलबजावणी करणारे प्रथम राज्य हे राजस्थान ठरले. पर्यायी उत्तरे:
EN
Identify the incorrect statement(s) regarding the 73rd Constitutional Amendment:
a) This amendment accorded constitutional status to Panchayati Raj.
b) By this amendment, a State Finance Commission was established for Panchayati Raj.
c) This amendment exempted certain States or specific areas.
d) Rajasthan was the first State to implement this amendment.
Alternative answers:
1: Only a, b
2: Only b, c
3: Only c, d
4: Only a, c
अचूक उत्तर: पर्याय (१) फक्त अ, ब
आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (१) फक्त अ, ब हे उत्तर निश्चित करण्यात आले आहे.
सविस्तर विश्लेषण व स्पष्टीकरण:
•
विधानांचे वस्तुनिष्ठ परीक्षण:
•
विधान (अ): या दुरुस्तीद्वारे पंचायती राजला संवैधानिक दर्जा देण्यात आला (भाग ९ समाविष्ट करून). हे वस्तुतः बरोबर विधान आहे.
•
विधान (ब): या दुरुस्तीनुसार कलम २४३-I अन्वये राज्य वित्त आयोगाची स्थापना करण्यात आली. हे वस्तुतः बरोबर विधान आहे.
•
विधान (क): कलम २४३-M अन्वये नागालँड, मेघालय, मिझोराम व आदिवासी क्षेत्रांना या कायद्यातून सूट देण्यात आली आहे. हे वस्तुतः बरोबर विधान आहे.
•
विधान (ड): ७३ व्या घटनादुरुस्तीची अंमलबजावणी करणारे पहिले राज्य मध्य प्रदेश होते, राजस्थान नव्हे! (राजस्थान हे १९५९ मध्ये मूळ पंचायत राज सुरू करणारे पहिले राज्य होते). त्यामुळे वस्तुतः केवळ विधान 'ड' अयोग्य आहे.
⚠️ टीप / प्रश्न व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण:
•
प्रश्नपत्रिकेत 'केवळ ड' हा पर्याय उपलब्ध नसल्यामुळे आयोगाने अधिकृत की मध्ये पर्याय (१) ग्राह्य धरला आहे. वस्तुनिष्ठ अभ्यासासाठी विद्यार्थ्यांनी लक्षात ठेवावे की विधान 'ड' हे एकमेव असत्य विधान असून अ, ब व क ही तिन्ही विधाने राज्यघटनेच्या तरतुदींनुसार पूर्णतः सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: ऐतिहासिक फरक लक्षात ठेवा:
•
१९५९ मध्ये सर्वप्रथम त्रिस्तरीय पंचायत राज सुरू करणारे १ ले राज्य: राजस्थान (नागौर जिल्हा).
•
१९९२ च्या ७३ व्या घटनादुरुस्तीनुसार निवडणुका घेऊन अंमलबजावणी करणारे १ ले राज्य: मध्य प्रदेश (१९९४).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a, b
According to MPSC's official answer key, Option (1) Only a, b is designated as the answer.
Detailed Analysis & Constitutional Examination:
•
Fact Check of the Statements:
•
Statement (a): The 73rd Amendment accorded constitutional status to Panchayati Raj Institutions (Factually TRUE).
•
Statement (b): Under Article 243-I, a State Finance Commission was established for Panchayats (Factually TRUE).
•
Statement (c): Article 243-M explicitly exempted certain states and tribal areas from Part IX (Factually TRUE).
•
Statement (d): Madhya Pradesh was the first State to implement the 73rd Amendment in 1994, NOT Rajasthan. (Rajasthan adopted Panchayati Raj in 1959 under the Balwantrai Mehta recommendations). Thus, statement (d) is factually incorrect.
⚠️ Note / Examination Key Clarification:
•
Because the option 'Only d' was missing among the choices, the Commission retained Option (1) in the official key. Candidates should recognize that statements a, b, and c are factually true constitutional facts, while statement d is historically false.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Historical Distinction:
•
First State to adopt Panchayati Raj: Rajasthan (1959).
•
First State to implement the 73rd Constitutional Amendment: Madhya Pradesh (1994).