विजोड गोष्ट ओळखा :
EN
Identify the odd one out:
उत्तर: आर्यभट्ट (पर्याय २)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
आर्यभट्ट (Aryabhata): हा भारताचा पहिला कृत्रिम उपग्रह (Satellite) आहे, जो इस्रोने १९ एप्रिल १९७५ रोजी सोव्हिएत युनियनच्या कॉसमॉस-३एम रॉकेटद्वारे अवकाशात सोडला होता.
•
इतर सर्व पर्याय:
•
अप्सरा (Apsara): १९५६ मध्ये ट्रॉम्बे (भाभा अणुसंशोधन केंद्र - BARC) येथे सुरू झालेली आशियातील पहिली अणुभट्टी (Nuclear Research Reactor).
•
ध्रुव (Dhruva): बार्क (BARC), ट्रॉम्बे येथील उच्च क्षमतेची भारतीय संशोधन अणुभट्टी.
•
कामिनी (KAMINI): कल्पक्कम येथील थोरियम-आधारित युरेनियम-२३३ इंधन वापरणारी पहिली मिनी अणुभट्टी.
•
त्यामुळे आर्यभट्ट हा उपग्रह असल्याने विजोड ठरतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अप्सरा, सायरस, झरलिना, पूर्णिमा, ध्रुव, कामिनी = भारतीय अणुसंशोधन भट्ट्या (Nuclear Reactors).
•
आर्यभट्ट, भास्कर, रोहिणी, इनसॅट = भारताचे कृत्रिम उपग्रह (Satellites).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: Aryabhata (Option 2)
Key Points:
•
Aryabhata: India's first artificial earth satellite, designed and built by ISRO and launched on 19 April 1975 using a Soviet Kosmos-3M launch vehicle.
•
Other Options:
•
Apsara: Asia's first nuclear research reactor, commissioned in 1956 at Trombay (BARC).
•
Dhruva: India's primary research reactor generating weapon-grade plutonium and medical isotopes at BARC, Trombay.
•
Kamini: A fast neutron research reactor at Kalpakkam running on Thorium-derived Uranium-233 fuel.
•
Aryabhata is a space satellite, making it the odd one out.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Apsara, Dhruva, CIRUS, and Kamini are nuclear research reactors; Aryabhata, Bhaskara, and Rohini are artificial satellites.