व्यक्ती ओळखा. अ) ते 1874 साली लंडन येथे झालेल्या 'प्राच्य अभ्यास' विषयावरील आंतरराष्ट्रीय परिषदेत सहभागी झाले होते. ब) ते मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू होते. पर्यायी उत्तरे:
EN
Identify the personality:
a) He participated in the International Congress of Orientalists held in London in 1874.
b) He was the Vice-Chancellor of Bombay University.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (डॉ. रामकृष्ण भांडारकर)
सविस्तर विश्लेषण:
•
डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर (१८३७–१९२५): ते भारताचे आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे प्राच्यविद्या संशोधक (Indologist), संस्कृत पंडित आणि प्रार्थना समाजाचे आधारस्तंभ होते.
•
अ) आंतरराष्ट्रीय प्राच्यविद्या परिषद (लंडन, १८७४): १८७४ मध्ये लंडन येथे भरलेल्या आंतरराष्ट्रीय प्राच्यविद्या परिषदेत (International Congress of Orientalists) भारताचे अधिकृत प्रतिनिधी म्हणून डॉ. भांडारकर सहभागी झाले होते. तेथे त्यांनी संस्कृत व प्राकृत भाषांवरील आपल्या निबंधांनी पाश्चात्त्य विद्वानांना थक्क केले.
•
ब) मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू (१८९३–१८९५): १८९३ ते १८९५ या काळात ते मुंबई विद्यापीठाचे कुलगुरू (Vice-Chancellor) होते. या सर्वोच्च पदावर नेमले जाणारे ते पहिल्या काही मोजक्या भारतीय विद्वानांपैकी एक होते.
•
हे दोन्ही संदर्भ डॉ. रामकृष्ण गोपाळ भांडारकर यांना तंतोतंत लागू होतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
डॉ. भांडारकर यांनी 'अर्ली हिस्टरी ऑफ द डेक्कन' (Early History of the Deccan) आणि 'वैष्णविझम, शैविझम अँड मायनर रिलिजियस सिस्टिम्स' हे आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे संशोधन ग्रंथ लिहिले.
•
त्यांच्या गौरवार्थ ६ जुलै १९१७ रोजी पुण्यात 'भांडारकर प्राच्यविद्या संशोधन मंदिर' (BORI) ची स्थापना करण्यात आली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Dr. Ramkrishna Bhandarkar)
Detailed Analysis:
•
Dr. Ramkrishna Gopal Bhandarkar (1837–1925): An internationally celebrated pioneer of scientific Indology, epigraphy, Sanskrit grammar, and a pillar of the Prarthana Samaj.
•
(a) International Congress of Orientalists (London, 1874): Represented India at the second International Congress of Orientalists in London in 1874, earning global acclaim for his rigorous linguistic and historical treatises.
•
(b) Vice-Chancellor of Bombay University (1893–1895): Served with distinction as the Vice-Chancellor of the University of Bombay between 1893 and 1895.
•
Both descriptions point definitively to Dr. R. G. Bhandarkar.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Dr. Bhandarkar authored foundational works including *Early History of the Deccan* and *Vaishnavism, Shaivism and Minor Religious Systems*.
•
The prestigious Bhandarkar Oriental Research Institute (BORI) was inaugurated in Pune in his honor on 6 July 1917.