खालील विवरणावरुन व्यक्ती ओळखा : (a) मुंबईच्या एलफिन्सटन महाविद्यालयात गणित व भौतिकशास्त्र याचे प्राध्यापक होते. (b) त्यांनी ईस्ट इंडिया असोसिएशनची स्थापना केली. (c) भारतीय राष्ट्रीय सभेच्या अधिवेशनाचे अध्यक्ष होण्याचा तीनदा मान प्राप्त झाला. (d) त्यांनी ब्रिटिश सरकारच्या आर्थिक पिळवणुकीच्या धोरणाकडे जगाचे लक्ष वेधले. पर्यायी उत्तरे :
EN
Identify the personality from the description below:
(a) Was Professor of Mathematics and Natural Philosophy at Elphinstone College, Bombay.
(b) Founded the East India Association.
(c) Had the honor of presiding over the Indian National Congress three times.
(d) Drew the world's attention to the British Government's policy of economic exploitation.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (दादाभाई नौरोजी)
सविस्तर विश्लेषण:
•
वर्णनावरून दादाभाई नौरोजी यांची अचूक ओळख:
•
(a) गणित व भौतिकशास्त्राचे प्राध्यापक: दादाभाई नौरोजी हे मुंबईच्या एल्फिन्स्टन कॉलेजमध्ये गणित आणि नैसर्गिक तत्त्वज्ञानाचे (गणित व भौतिकशास्त्र) पहिले पूर्णवेळ भारतीय प्राध्यापक (१८५४ मध्ये) बनले.
•
(b) ईस्ट इंडिया असोसिएशनची स्थापना: त्यांनी ब्रिटनमधील जनतेला आणि खासदारांना भारतीय समस्यांची माहिती देण्यासाठी १ डिसेंबर १८६६ रोजी लंडन येथे 'ईस्ट इंडिया असोसिएशन' ची स्थापना केली.
•
(c) काँग्रेसचे तीनदा अध्यक्ष: ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या तीन अधिवेशनांचे अध्यक्ष राहिले: १८८६ (कलकत्ता), १८९३ (लाहोर) आणि १९०६ (कलकत्ता).
•
(d) आर्थिक पिळवणुकीकडे जगाचे लक्ष वेधले: त्यांनी 'संपत्तीच्या निसरणाचा सिद्धांत' (Drain Theory) मांडून 'Poverty and Un-British Rule in India' या ग्रंथातून ब्रिटिशांच्या आर्थिक लुटीचा पर्दाफाश केला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
१९०६ च्या कलकत्ता काँग्रेस अधिवेशनात दादाभाईंनी अध्यक्षपदावरून 'स्वराज्य' (Swaraj) या शब्दाचा प्रथमच जाहीर उच्चार केला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Dadabhai Naoroji)
Detailed Analysis:
•
Identification of Dadabhai Naoroji:
•
(a) First Native Professor: Appointed Professor of Mathematics and Natural Philosophy at Elphinstone College, Bombay, in 1854.
•
(b) East India Association: Founded in London on 1 December 1866 to lobby British Members of Parliament and educate public opinion on Indian grievances.
•
(c) Thrice Congress President: Had the rare distinction of presiding over three landmark sessions of the Indian National Congress (1886 at Calcutta, 1893 at Lahore, and 1906 at Calcutta).
•
(d) Exposing Economic Exploitation: Formulated the celebrated 'Drain of Wealth Theory', meticulously published in *Poverty and Un-British Rule in India* (1901).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In his 1906 presidential address at Calcutta, Dadabhai Naoroji officially inscribed 'Swaraj' as the ultimate goal of the Indian National Congress.