खालील वर्णनावरून राजकीय संघटना ओळखा: (अ) या संघटनेची स्थापना १ ऑक्टोबर १८६६ रोजी लंडन येथे दादाभाई नौरोजी यांच्या पुढाकाराने झाली. (ब) ब्रिटिश जनतेला व संसद सदस्यांना भारतातील प्रत्यक्ष परिस्थिती व समस्यांची माहिती देऊन भारतीय हितासाठी अनुकूल लोकमत तयार करणे हा तिचा मुख्य उद्देश होता. (क) या संघटनेने स्वतःचे 'जर्नल' (Journal of the East India Association) प्रकाशित केले.
EN
Identify the political organization based on the following description:
(a) It was founded on 1 October 1866 in London through the initiative of Dadabhai Naoroji.
(b) Its primary objective was to inform the British public and parliamentarians about actual Indian conditions and build sympathetic public opinion.
(c) The organization published its own journal titled 'Journal of the East India Association'.
योग्य उत्तर: पर्याय (२) - ईस्ट इंडिया असोसिएशन (East India Association).
विश्लेषण:
•
पर्याय (२) योग्य आहे: १ ऑक्टोबर १८६६ रोजी लंडनमध्ये दादाभाई नौरोजी यांनी 'लंडन इंडियन सोसायटी'चे रूपांतर करून 'ईस्ट इंडिया असोसिएशन'ची स्थापना केली.
•
या संघटनेचा उद्देश ब्रिटनमधील खासदार, विचारवंत आणि सामान्य जनतेसमोर भारतीयांचे प्रश्न, दुष्काळ, गरिबी आणि आर्थिक शोषण मांडणे हा होता.
•
या संघटनेत निवृत्त ब्रिटिश अधिकारी आणि भारतीय बुद्धिजीवी एकत्र आले होते. दादाभाई नौरोजी यांनी आपला सुप्रसिद्ध 'संपत्ती वहनाचा सिद्धांत' (Drain of Wealth) सर्वप्रथम याच सभेच्या मंचावरून १८६७ मध्ये निबंधाद्वारे मांडला होता.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अयोग्य: इंडियन असोसिएशनची स्थापना १८७६ मध्ये कलकत्ता येथे झाली.
•
पर्याय (३) अयोग्य: इंडियन लीगची स्थापना १८७५ मध्ये शिशिरकुमार घोष यांनी कलकत्ता येथे केली.
•
पर्याय (४) अयोग्य: नॅशनल इंडियन असोसिएशनची स्थापना १८७० मध्ये मेरी कार्पेंटर यांनी केली होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
दादाभाई नौरोजींनी २ मे १८६७ रोजी ईस्ट इंडिया असोसिएशनसमोर 'England's Debt to India' हा ऐतिहासिक शोधनिबंध वाचून संपत्तीच्या वहनावर सर्वप्रथम प्रकाश टाकला होता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) - East India Association.
Analysis:
•
Option (2) is correct: The 'East India Association' was inaugurated on 1 October 1866 in London by Dadabhai Naoroji, superseding the London Indian Society.
•
Its foremost goal was to lobby British parliamentarians, educate the British electorate on India's grievances, and campaign for fiscal and administrative reforms in India.
•
It served as the launchpad from which Dadabhai Naoroji presented his seminal papers detailing the systemic drain of wealth from India to Britain.
Analysis of Other Options:
•
Option (1) is incorrect: Indian Association was founded in Calcutta in 1876.
•
Option (3) is incorrect: Indian League was formed in Calcutta in 1875 by Sisir Kumar Ghosh.
•
Option (4) is incorrect: National Indian Association was initiated by Mary Carpenter in Bristol in 1870.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Dadabhai Naoroji read his historic paper 'England's Debt to India' before the East India Association in London on 2 May 1867, formally introducing the 'Drain Theory'.