🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

मराठी भाषा व व्याकरण Rajyaseva Mains 2022 MEDIUM

अनुक्रमे प्रयोग ओळखा. (a) मंदाचे पुराण वाचून झाले. (b) परशुरामाकडून झाड तोडले गेले. (c) त्याला सवय सोडावी लागली. पर्यायी उत्तरे :

EN Identify the Prayog respectively: (a) मंदाचे पुराण वाचून झाले. (Manda finished reading the Purana.) (b) परशुरामाकडून झाड तोडले गेले. (The tree was cut down by Parashurama.) (c) त्याला सवय सोडावी लागली. (He had to quit the habit.) Alternative Answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

पुराण कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी -समापन कर्मणी

Puran Karmani - Pradhan-kartruk Karmani - Samapan Karmani

समापन कर्मणी -नवीन कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी

Samapan Karmani - Navin Karmani - Pradhan-kartruk Karmani

समापन कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी - नवीन कर्मणी

Samapan Karmani - Pradhan-kartruk Karmani - Navin Karmani

नवीन कर्मणी -समापन कर्मणी - प्रधानकर्तृक कर्मणी

Navin Karmani - Samapan Karmani - Pradhan-kartruk Karmani

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) समापन कर्मणी - नवीन कर्मणी - प्रधानकर्तृक कर्मणी

स्पष्टीकरण:

तिन्ही विधानांचे अनुक्रमे व्याकरणिक विश्लेषण:

1. (a) 'मंदाचे पुराण वाचून झाले':

• येथे कर्ता षष्ठी विभक्तीत आहे ('मंदाचे').

• 'वाचून झाले' हे संयुक्त क्रियापद क्रियेची समाप्ती दर्शवते.

• जेव्हा कर्ता षष्ठीत असून क्रिया पूर्ण झाल्याचा बोध होतो, तेव्हा तो समापन कर्मणी प्रयोग असतो.

2. (b) 'परशुरामाकडून झाड तोडले गेले':

• इंग्रजीतील Passive Voice प्रमाणे कर्त्याला 'कडून' हा शब्दयोगी प्रत्यय लागला आहे आणि संयुक्त क्रियापद 'तोडले गेले' असे आहे.

• या रचनेला नवीन कर्मणी प्रयोग (कर्मकर्तरी प्रयोग) म्हणतात.

3. (c) 'त्याला सवय सोडावी लागली':

• येथे कर्म 'सवय' असून क्रियापद कर्मानुसार आहे. कर्त्याला महत्त्व असून तो प्रधान मानला जातो, म्हणून हा प्रधानकर्तृक कर्मणी प्रयोग आहे.

म्हणून योग्य क्रम: समापन कर्मणी - नवीन कर्मणी - प्रधानकर्तृक कर्मणी (पर्याय 2).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• कर्ता षष्ठीत + धातुसाधित + 'झाले' = समापन कर्मणी

• कर्त्याला 'कडून' प्रत्यय + 'जाणे' धातूचे रूप = नवीन कर्मणी

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Samapan Karmani - Navin Karmani - Pradhan-kartruk Karmani

Explanation:

Sequential grammatical breakdown of the three sentences:

1. (a) 'मंदाचे पुराण वाचून झाले':

• The subject carries a genitive case ending ('मंदाचे').

• The compound verb 'वाचून झाले' denotes completion of the action.

• A genitive subject paired with an action-completing compound verb constitutes Samapan Karmani Prayog (Completive Objective Voice).

2. (b) 'परशुरामाकडून झाड तोडले गेले':

• Styled after the English passive voice, the agent takes the postposition 'कडून' (by) and the verb uses the auxiliary 'गेले'.

• This construction is known as Navin Karmani Prayog (Karma-Kartari).

3. (c) 'त्याला सवय सोडावी लागली':

• The object 'सवय' governs agreement while highlighting the principal agent, classifying it as Pradhan-kartruk Karmani Prayog.

Thus, the exact sequential match is: Samapan Karmani - Navin Karmani - Pradhan-kartruk Karmani (Option 2).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC Exam Tip:

• Genitive agent + Participle + 'झाले' = Samapan Karmani

• Agent + 'कडून' + 'जाणे' auxiliary = Navin Karmani (Karma-Kartari)

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) पुराण कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी -समापन कर्मणी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) समापन कर्मणी -नवीन कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (2) समापन कर्मणी - नवीन कर्मणी - प्रधानकर्तृक कर्मणी**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) समापन कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी - नवीन कर्मणी (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) नवीन कर्मणी -समापन कर्मणी - प्रधानकर्तृक कर्मणी (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

महत्त्वाच्या म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ घटक चाचणी

quiz 25 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 25 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (पेपर १: मराठी व इंग्रजी भाषा)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

मराठी भाषा व व्याकरण विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: मराठी भाषा व व्याकरण विषयांतर्गत 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: मराठी भाषा व व्याकरण विषयातील 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'समापन कर्मणी -नवीन कर्मणी -प्रधानकर्तृक कर्मणी' हे असून ते 'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'म्हणी व त्यांचे व्यावहारिक अर्थ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन